وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله صفحه 540

برآمدگی روی پاها مسح کشید .(1)

تفسیر امامان علیهم السلام از «اِسباغ» (وضوی کامل) و معنای تعدّی در وضو و اِحداث در آن ، پیش از این گذشت . آنچه را امامان علیهم السلام در این زمینه بیان داشتند از آنچه نظام حاکم در راستای تقویت وضوی عثمانی از این مفاهیم استفاده کردند ، متمایز است . فقهای مذاهب چهارگانه اهل سنت ، در عصرهای بعد _ خواه آگاهانه و خواه به غفلت _ وضوی عثمانی [ مورد حمایت حکام ] را برگرفتند و آن را در کتاب هاشان نگاشتند و دیدگاه های وضویی شان را بر آن بنا نهادند ، سپس کسان بعد از آنها ، به این نگرش وضویی چسبیدند .

موضع مهدی عباسی و منصور و رشید ، در وضو (پیش از این) گذشت ؛ چنان که بر آزار و شکنجه هاشمیان و امامان اهل بیت علیهم السلام از سوی آنان (به ویژه بعد از پیروزی بر محمد بن عبد اللّه بن حسن «نفس زکیه») آگاهی یافتیم و همین امر ، امام صادق علیه السلام را واداشت که داود بن زُربی را _ برای حفظ دین و جانش _ به تقیه رهنمون شود .

نسبت به علی بن یقطین ، نیز همین ماجرا رخ داد . امام کاظم علیه السلام نامه ای به وی نوشت و او را بر وضویی بر خلاف آنچه نزدش ثابت بود ، رهنمون شد تا جانش نجات یابد و دینش محفوظ بماند .

گزیده روایات مکتب تعبد محض این است که وضوی مُجزی و «مأمور به» همان یک بار شستن است . شستن بار دوم [ اعضای غَسْلی ] فعل پیامبر و سنت آن حضرت می باشد و هر که از این فراتر رود ، پاداشی ندارد .

باید در نظر داشت که مقصود از سخن آنان و تأکیدشان بر یک بار ، یک بار آب ریختن _ هر چند برای شستن بسنده نباشد _ نیست ، بلکه معنای آن تحقق یک بار