- پیش گفتار مترجم 1
- اشاره 8
- 1 . بُعد تاریخی 30
- 2 . بُعد روایی 30
- 3 . بُعد قرآنی و لغوی 31
- 4 _ بُعد فقهی و لغوی 32
- اشاره 35
- اشاره 36
- درآمد 37
- وضو در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله 40
- اشاره 50
- دو حدیث بنیادین 50
- سخنی درباره این دو حدیث 51
- اشاره 53
- پیدایش اختلاف در وضو 53
- آغازگر اختلاف 65
- اشاره 65
- یک : برخورد قاطع و بازدارنده 77
- سه : احتجاج و مناظره 78
- دو : یاری خواستن 78
- شیوه های عثمان در اعلام وضوی جدید 86
- راز رویکرد وضویی عثمان 100
- بدعت در وضو چرا ؟ 106
- اشاره 106
- 1 . وَلید بن عُقْبَه و شرابخواری 115
- 2 . نگرش والیان عثمان در اموال مسلمانان 116
- 3 . عثمان و اذان سوم روز جمعه 117
- موضع گیری صحابه علیه سیاست عثمان و بدعت های او 122
- نتیجه گیری 130
- اشاره 138
- توجیهات تغییر سیاست عثمان در شش سال پایانی خلافت 138
- تأکید عثمان بر وضوی غَسْلی 143
- نتیجه 151
- مروری دوباره 157
- این مردمان ، کیان اند و چه منزلتی دارند ؟ 169
- 1 . نماز در مِنی 170
- اشاره 170
- 2 . عَفو عُبَید اللّه بن عُمَر 175
- 3 . رَدّ شهود و تعطیل حدود 177
- 4 . مقدم داشتن خطبه بر نماز عید فطر و قربان 181
- فشرده سخن 193
- اشاره 194
- 1 . معارضه صحابه با وضوی عثمان 194
- 2 . موضع عملی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 196
- 3 . موضع قولی امام علی علیه السلام نسبت به وضوی بِدْعی 212
- 4 . تدوین وضوی پیامبر صلی الله علیه و آله در دوران امام علی علیه السلام 221
- اشاره 227
- دو اصطلاح 227
- وضوی نیکو 231
- وضوی کامل 232
- سخن پایانی 234
- اشاره 237
- اشاره 239
- 1 . نماز در مِنی 240
- 2 . ازدواج همزمان با دو خواهر از طریق مِلْک 241
- 3 . واگذاشتن تکبیر مستحب در نماز 242
- 4 . تلبیه (لَبَّیک گفتن) 244
- ترفندهای امویان 248
- حال و روز مردم در حکومت امویان 260
- 1 . عبد الرَّحمن بن ابی بکر و عایشه 268
- 2 . عبد اللّه بن عباس و رُبَیِّع بنت مُعَوِّذ 271
- 3 . اَنس بن مالک و حجّاج بن یوسف ثَقفی 273
- اشاره 278
- خبری باژگونه 282
- پرسش هایی که پاسخ می طلبد 289
- اشاره 309
- عبادت رافضه در فضای سیاسی حاکم 315
- بزرگان دو مکتب در عهد اُمَوی 318
- این رویکرد چرا ؟ 322
- عَبّاد بن تمیم بن عاصم مازنی 325
- اشاره 325
- اَوس بن اَبی اَوس ثَقَفی 326
- رِفاعَه بن رافع 328
- عُرْوَه بن زُبیر و وضو 331
- اشاره 331
- حسن بَصری و وضو 333
- ابراهیم نَخَعی و وضو 340
- شَعْبی 344
- 1 . وقت نماز عصر نزد طالبیان 360
- وحدت فقهی علویان 360
- اشاره 360
- 4 . نماز بر میت 373
- توجیه اختلاف ها 377
- وحدت مواضع دینی 382
- موضع امام سجاد علیه السلام در وضو 387
- چکیده 407
- اشاره 409
- نقش حاکمان در فقه 410
- تغییر بعضی از مفاهیم روایی 415
- نفس زکیه و منصور 419
- مناظره ای میان امام صادق علیه السلام و ابو حنیفه 424
- پایبندی حکام به فقه مغایر با علویان 430
- دیدگاه دیگر (1) 434
- دیدگاه دیگر (2) 457
- مذهب ابو حنیفه 478
- اشاره 478
- مذهب مالک 482
- مذهب شافعی 486
- مذهب احمد بن حنبل 489
- اشاره 494
- 1 . فقه حَنَفی 499
- 2 . فقه مالکی 500
- 3 . فقه شافعی 504
- 4 . فقه حَنبلی 505
- اشاره 510
- روایت اول 511
- روایت دوم 512
- روایت سوم 513
- روایت پنجم 514
- روایت هفتم 515
- روایت ششم 515
- روایت هشتم 516
- روایت نهم 516
- خلاصه 519
- اشاره 527
- اسامی بعضی از مُؤیدان وضوی مَسْحی در عهد عباسی 541
- 1 . سید جمال الدین اَسد آبادی 547
- 3 . عبد الدائم بقری اَنصاری 548
- 4 . عزّ الدین عبد السلام 549
- 6 . دِهْلَوی 550
- 5 . جمال الدین بن جوزی 550
- اشاره 572
- حسین بن عُلْوان 574
- عَمْرو بن خالد واسطی 575
شیوه های عثمان در اعلام وضوی جدید
ابو عَلْقَمَه ، از عثمان بن عَفّان نقل می کند که وی روزی آبی برای وضو خواست ، سپس اصحاب پیامبر را فراخواند ، آن گاه با دست راست بر دست چپ آب ریخت و آن را سه بار شست ، پس از آن ، سه بار مضمضه و سه بار استنشاق کرد ، آن گاه سه بار صورتش را شست ، سپس دو دستش را تا آرنج ، سه بار سه بار ، شست ، آن گاه سرش را مسح کشید و پس از آن ، پاهایش را شست و شو داد و آنها را تمیز ساخت ، سپس گفت :
رسول خدا را دیدم که همانند این وضویی که گرفتم و شما دیدید ، وضو گرفت و آن گاه فرمود : هرکس وضوی نیکویی بگیرد و سپس دو رکعت نماز گزارد ، مانند روزی که از مادر زاده شده ، از گناهان پاک می شود .
پس از آن عثمان [ رو به شخصی کرد و ] گفت : ای فلا نی ، آیا چنین است ؟ او پاسخ داد : آری . آن گاه [ به شخص دیگری رو کرد و ] گفت : ای فلا نی ، آیا چنین است ؟ او هم گفت : آری .
و به همین ترتیب ، تنی چند از صحابه را شاهد گرفت ، سپس گفت : سپاس خدای را که با من بر این شیوه از وضو موافقت کردید .(1)
این حدیث ما را بر بعضی از شیوه هایی که عثمان در استوار سازی رویکرد وضویی اش می پیمود ، آگاه می سازد که همان دعوت از بعضی از صحابه در فاصله های زمانی پیاپی بود تا وضویش را به آنها بنمایاند .
اکنون می پرسیم :
آیا صحابه نیازمند تماشای وضوی خلیفه بودند یا اینکه آنها را بر وضویش شاهد
1- 1 . سنن دار قطنی 1 : 85 ، کتاب الطهاره ، باب ما روی فی الحث علی ... حدیث 9 ؛ کنز العمال 9 : 192 ، حدیث 26813 ؛ و بنگرید به ، مسند بزار 2 : 89 ، ترجمه 443 .