- پیش گفتار 3
- 1. اهمیت زکات 5
- اشاره 5
- فصل اول: کلیات 5
- 3. پرسش های پژوهش 6
- 4. پیشینه پژوهش 6
- 2. اهداف پژوهش 6
- 5. مفهوم شناسی زکات 7
- 6. زکات در قرآن کریم 9
- فصل دوم: مسائل فقهی زکات 13
- 1. منابع زکات 13
- الف) منابع زکات در فقه شیعه 13
- اشاره 13
- ب) منابع زکات در فقه اهل سنت 15
- اشاره 16
- الف) شرایط اموال مشمول زکات 16
- 2. شرایط زکات 16
- یک _ نصاب محصولات کشاورزی 17
- دو _ نصاب و میزان زکات دام ها (گوسفند، گاو، شتر) 18
- 3. احکام زکات 21
- ب) شرایط زکات دهندگان 21
- 4. مصارف زکات 22
- اشاره 22
- 5. وقت پرداخت زکات 25
- احکام مصرف زکات 25
- 6. مستحبات پرداخت زکات 26
- 1. آثار فردی 27
- اشاره 27
- فصل سوم: آثار پرداخت زکات 27
- اشاره 27
- الف) پاک سازی مال و رشد معنوی زکات دهنده 27
- ب) نزدیکی به پروردگار 27
- د) نشانه ایمان و کام یابی در آزمون الهی 28
- ج) بهره مندی از رحمت ویژه الهی 28
- ه_) درمان بخل 29
- و) پذیرش نماز 30
- ز) برکت در روزی انسان 31
- ح) بیمه اموال 32
- ط) فرونشاندن خشم الهی 32
- ی) تجسم اعمال 33
- 2. آثار اجتماعی 35
- اشاره 35
- الف) تحکیم روابط عاطفی و گسترش تعامل مثبت اجتماعی 36
- ب) پیدایش روحیه همکاری و مشارکت در جامعه 37
- ج) فقرزدایی 37
- الف) رونق اقتصاد در جامعه 38
- 3. آثار اقتصادی 38
- 4. آثار سیاسی 39
- ب) آبادی سرزمین های اسلامی 39
- اشاره 39
- الف) تقویت مشارکت دوستانه دولت و مردم 41
- د) جذب ملت های دیگر به جامعه اسلامی 42
- ج) توان مندی دولت در ریشه کن ساختن فسادهای اجتماعی 42
- ب) اقتدار دولت اسلامی 42
- 5. آثار فرهنگی 43
- 6. پی آمدهای نپرداختن زکات 44
- فصل چهارم: موانع و راه های ترویج زکات 47
- 1. موانع ترویج زکات 47
- اشاره 47
- الف) بخل 47
- اشاره 47
- ب) ناآگاهی افراد درباره زکات 48
- 2. راه های ترویج زکات 49
- الف) تقویت انگیزه های معرفتی و اعتقادی 49
- اشاره 49
- ج) رواج نداشتن فرهنگ زکات در جامعه 49
- د) نداشتن سرپرست فعال 49
- ج) نقش حوزه های علمیه و روحانیان 51
- ب) نقش دولت اسلامی در ترویج فرهنگ زکات 51
- د) نقش آموزش و پرورش در ترویج فرهنگ زکات 51
- فصل پنجم: با برنامه سازان 52
- اشاره 52
- 1. پیشنهادهای برنامه ای 52
- 2. طرح داستان های قرآنی 54
- 3. نمایش های کوتاه 55
- 4. زیرنویس 56
- 6. پرسش های مردمی 60
- 5. گزارش های خبری 60
- 7. پرسش های کارشناسی 61
- کتاب نامه 61
به عنوان فریضه ای الهی تأکید می کردند و به کسانی که زکات نمی دادند، هشدار می دادند. با این حال، به شیعیان و پیروان خود سفارش می کردند زکات مال خود را به حکومت های ستم پیشه اموی و عباسی نپردازند. از آن جا که گردآمدن زکات نزد امام معصوم علیه السلام نیز خلاف تقیه بود، به شیعیان توصیه می کردند زکات خود را به دیگر شیعیان نیازمند بپردازند.(1)
شیخ مفید(2) از پیشینیان و حضرت امام خمینی رحمه الله از معاصران، عقیده داشتند که زکات در درجه اول به فقیه جامع الشرایط پرداخت شود؛ زیرا وی به موارد پرداخت زکات آشناتر است. فقهای مشهور نیز پرداخت کننده زکات را مسئول هزینه آن می دانند.(3)
بنابر نظریه ولایت فقیه، فقیه جامع الشرایط، تمامی اختیارات پیامبرگرامی اسلام و علی علیهماالسلام را در جمع آوری و مصرف زکات دارد.(4)
حضرت امام خمینی رحمه الله پس از معرفی عاملان و کارگزاران زکات می فرماید:
قوی ترین نظر این است که این گروه (کارگزاران) در زمان غیبت ساقط نیستند، درصورتی که حاکم شرع، اگرچه در بعضی مناطق، مبسوط الید باشد.(5)
1- مجله فقه، سال اول، ش 3، صص 9 و 10.
2- مجله فقه، سال اول، ش 3، ص 13.
3- تحریر الوسیله، ج 2، ص 64.
4- مجله فقه، ص 13.
5- تحریرالوسیله، ج 2، ص 50.