بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 314

صفحه 314

آخر دعایشان این را شنیدم که می فرمودند: خدایا! ما آن را برای شیعیانمان حلال کردیم. سپس حضرت رو به ما کردند و فرمودند ای نجیه! کسی بر فطرت ابراهیم غیر از ما و شیعیان ما نیست.

این روایت از لحاظ سند به خاطر جعفر بن محمد بن حکیم که توثیق ندارد بلکه تضعیف ضعیفی هم دارد ناتمام است (1)[علاوه آن که سند شیخ به علی بن الحسن بن فضال نیز ناتمام است].

ظهور روایت در آن است که خمس، انفال و صفو المال فقط برای شیعه تحلیل شده و برای غیر شیعه تحلیل نشده است؛ زیرا وقتی که نجیه بعد از آن که حضرت فرمودند: «إِنَّ النَّاسَ لَیَتَقَلَّبُونَ فِی حَرَامٍ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهِ بِظُلْمِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ» سه بار گفت: «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ هَلَکْنَا وَ رَبِّ الْکَعْبَهِ» حضرت رو به قبله کردند و دعا کردند: «اللَّهُمَّ إِنَّا قَدْ أَحْلَلْنَا ذَلِکَ لِشِیعَتِنَا» و در آخر هم فرمودند: «مَا عَلَی فِطْرَهِ إِبْرَاهِیمَ(علیه السلام) غَیْرُنَا وَ غَیْرُ شِیعَتِنَا». پس معلوم می شود فقط برای شیعه تحلیل کردند.

مناقشه ی حضرت امام(قدس سره) در سند و دلالت روایت الحارث بن المغیره

مرحوم امام(قدس سره) علاوه بر اشکال سندی که ذکر شد، از لحاظ دلالی نیز مناقشه می کنند و می فرمایند(2) : این که حضرت فرمودند: «إِنَّ النَّاسَ لَیَتَقَلَّبُونَ فِی حَرَامٍ إِلَی


1- رجال الکشی، ص545: سَمِعْتُ حَمْدَوَیْهِ بْنَ نُصَیْرٍ یَقُولُ: کُنْتُ عِنْدَ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی أَکْتُبُ عَنْهُ أَحَادِیثَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَکِیمٍ إِذْ لَقِیَنِی رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْکُوفَهِ سَمَّاهُ لِی حَمْدَوَیْهِ وَ فِی یَدِی کِتَابٌ فِیهِ أَحَادِیثُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَکِیمٍ فَقَالَ: هَذَا کِتَابُ مَنْ؟ فَقُلْتُ: کِتَابُ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَکِیمٍ فَقَالَ: أَمَّا الْحَسَنُ فَقُلْ فِیهِ مَا شِئْتَ وَ أَمَّا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَکِیمٍ فَلَیْسَ بِشَیْ ءٍ.
2- کتاب البیع (للإمام الخمینی)، ج 3، ص28: یظهر من جمله من الروایات اختصاص الإذن بالشیعه، و هی بین ضعیف السند مطروح الظاهر، کروایه عمر بن یزید ... و بین ضعیف السند غیر ظاهر الدلاله، کروایه الحارث بن المغیره، قال: دخلت علی أبی جعفر(علیه السلام). و فیها یا نجیّه، إنّ لنا الخمس فی کتاب اللّه، و لنا ... . أمّا ضعف السند، فبجعفر بن محمّد بن حکیم. و أمّا عدم ظهور الدلاله، فلأنّ قوله(علیه السلام) إنّ الناس لیتقلّبون فی حرام لم یتّضح منه أنّ ذلک لأجل غصب الخمس فقط، أو لأجله مع صفو المال، أو لأجلهما مع الأنفال. نعم، لا یبعد ظهور قوله(علیه السلام) اللهمّ إنّا قد أحللنا. إلی آخره، فی الحصر بالشیعه، و لا سیّما مع قوله(علیه السلام) ما علی فطره إبراهیم إلی آخره، و أمّا التحریم علی غیرهم فلا تدلّ علیه.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه