بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 323

إن قلت: روایت مفهوم ندارد، فقط بیان می کند برای مؤمن [شیعه] اجازه ی احیاء صادر شده است.

قلت: گرچه روایت مفهوم به نحو کلّی _ که غیر شیعه مجاز برای احیاء نباشند _ ندارد، ولی به هر حال چون موضوع را از «مَن» به «مؤمن» تبدیل کرده و خصوص مؤمن را موضوع قرار داده، پس معلوم می شود عنایتی روی مؤمن دارد و الا اگر هر کس مجاز در احیاء بود پس چرا مؤمن را اختصاص به ذکر کرد؟! بنابراین معلوم می شود غیر مؤمن فی الجمله اجازه ی احیاء ندارد.

اشکالات مرحوم امام(قدس سره) بر استدلال به روایت عمر بن یزید و نقد آن

اشاره

مرحوم امام(قدس سره) اشکالات متعددی بر استدلال به این روایت وارد می کنند که عبارتند از:

1. از لحاظ سند ناتمام است؛ چون عمر بن یزید مشترک بین ثقه و غیر ثقه است.(1)

این اشکال امام(قدس سره) همان طور که قبلاً توضیح دادیم وارد نیست؛ چون عمر بن یزید انصراف به بیاع السّابری ثقه دارد.

2. احتمال دارد مراد از أرض همان طورکه در سؤال سائل آمده «أَرْضاً مَوَاتاً