بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 331

خراج آن را به امام(علیه السلام) پرداخت کنند. ولی وقتی حضرت قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف قیام کردند، زمین را از دست غیر شیعه أخذ می کنند و در دست شیعه باقی می گذارند، هرچند باید طسق بپردازند.

از مفهوم روایت استفاده می شود که کافر مالک زمین نمی شود؛ چون إذن احیاء مخصوص مسلمین است و کافر إذن احیاء ندارد.

دو اشکال مرحوم امام(قدس سره) بر استدلال به این روایت

1. اشکال سندی

گرچه دارج بر السنه است که از روایات ابوخالد الکابلی تعبیر به صحیحه می کنند و روایات متعددی نیز دالّ بر جلالت ایشان است، امّا از آن جا که این روایات قابل تصحیح به گونه ای که حجّت شرعی باشد نیست و توثیق دیگری در کتب اصلی رجالی وجود ندارد، پس نمی توان به روایات ایشان اعتماد کرد.

تنها چیزی که بعضی به خاطر آن اعتماد کرده اند وقوع ایشان در اسناد کامل الزیارات است که آن هم بارها گفته ایم وقوع در سلسله سند کامل الزیارات به ویژه در طبقات بالای سند، دلیل بر وثاقت راوی نیست؛ زیرا ابن قولویه از کسانی که قطعی الضعف هستند نیز در مواردی نقل کرده است. لذا به نظر می آید از باب تغلیب(1) بیان کرده که از ثقات نقل می کنم؛ نه این که به نحو استغراق و تک تک افراد باشد. بنابراین حتّی وثاقت مشایخ بی واسطه ی ایشان _ علی رغم این که بعضی ملتزم به وثاقتشان شده اند _ نزد ما ثابت نیست.