بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 405

روایت از لحاظ سند تمام نیست و در دلالت آن هم می توان به نوعی مناقشه کرد، قابل استناد نمی باشد.

استدلال به روایت «مَنِ اسْتَوْلَی عَلَی شَیْ ءٍ مِنْهُ فَهُوَ لَه» بر تملّک

اشاره

دلیل دیگری که ممکن است بر مفید ملک بودن حیازت اراضی عامره ی بالاصاله اقامه شود، این بخش از روایت یونس بن یعقوب است که می فرماید: «مَنِ اسْتَوْلَی عَلَی شَیْ ءٍ مِنْهُ فَهُوَ لَه». کامل روایت این چنین است:

وَ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَن] بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِیدِ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فِی امْرَأَهٍ تَمُوتُ قَبْلَ الرَّجُلِ أَوْ رَجُلٍ قَبْلَ الْمَرْأَهِ قَالَ: مَا کَانَ مِنْ مَتَاعِ النِّسَاءِ فَهُوَ لِلْمَرْأَهِ وَ مَا کَانَ مِنْ مَتَاعِ الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ فَهُوَ بَیْنَهُمَا وَ مَنِ اسْتَوْلَی عَلَی شَیْ ءٍ مِنْهُ فَهُوَ لَه.

یونس بن یعقوب می گوید امام صادق(علیه السلام) درباره ی زنی که قبل از مرد [شوهر] یا مردی که قبل از زن [همسر] از دنیا می رود فرمودند: چیزهایی که از متاع زنان [و مربوط به زنان است] متعلّق به زن می باشد و آن چه که از متاع مشترک زنان و مردان می باشد، متعلّق به هر دو می باشد و هر کسی که بر چیزی استیلاء پیدا کرد مال اوست.