بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 49

صفحه 49

امام(علیه السلام) در این روایات، از باب قاعده ی الزام باشد؛ نه این که حکم اخذ اموال خراج از سلطان جائر، جواز باشد.

توضیح ذلک: قاعده ی الزام، قاعده ای است که در مورد غیر شیعه جاری می شود به این صورت که اهل هر دین و مذهبی اگر طبق دین و مذهب خودشان خود را به چیزی ملزَم کردند، ما نیز می توانیم آنان را به آن چیز اخذ کنیم. به عنوان مثال مخالفین معتقدند سه طلاقه کردن زن در یک مجلس جایز است، ولی ما معتقدیم چنین طلاقی باطل است، به همین خاطر در روایات متعددی از امام(علیه السلام) سؤال شده مخالفین که چنین طلاقی می دهند آیا می توانیم با آن زن ازدواج کنیم؟ حضرت در جواب فرموده اند: «أَلْزِمُوهُمْ مِنْ ذَلِکَ مَا أَلْزَمُوهُ أَنْفُسَهُمْ»(1) یا در مورد ارث که طبق نظر شیعه عول و تعصیب باطل است ولی آن ها به صحّت آن معتقدند، طبق قاعده ی الزام ارثی که آنان به شیعه به خاطر عول و


1- وسائل الشیعه، ج 22، کتاب الطلاق، ابواب مقدماته و شرائطه، باب30، ح5، ص73 و تهذیب الاحکام، ج8، ص58: وَ عَنْهُ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَن بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَه] عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَهَ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَهَ أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا الْحَسَنِ(علیه السلام) عَنِ الْمُطَلَّقَهِ عَلَی غَیْرِ السُّنَّهِ أَ یَتَزَوَّجُهَا الرَّجُلُ؟ فَقَالَ: أَلْزِمُوهُمْ مِنْ ذَلِکَ مَا أَلْزَمُوهُ أَنْفُسَهُمْ وَ تَزَوَّجُوهُنَّ فَلَا بَأْسَ بِذَلِکَ. ü همان، ح6 و تهذیب الاحکام، ج8، ص58: وَ عَنْهُ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَن بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَه] عَنْ جَعْفَرِ بْنِ سَمَاعَهَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ امْرَأَهٍ طُلِّقَتْ عَلَی غَیْرِ السُّنَّهِ أَ لِیَ أَنْ أَتَزَوَّجَهَ؟ا فَقَالَ: نَعَمْ فَقُلْتُ لَهُ: أَ لَسْتَ تَعْلَمُ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ حَنْظَلَهَ رَوَی إِیَّاکُمْ وَ الْمُطَلَّقَاتِ ثَلَاثاً عَلَی غَیْرِ السُّنَّهِ فَإِنَّهُنَّ ذَوَاتُ أَزْوَاجٍ؟ فَقَالَ: یَا بُنَیَّ رِوَایَهُ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَهَ أَوْسَعُ عَلَی النَّاسِ رَوَی عَنْ أَبِی الْحَسَنِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: أَلْزِمُوهُمْ مِنْ ذَلِکَ مَا أَلْزَمُوهُ أَنْفُسَهُمْ وَ تَزَوَّجُوهُنَّ فَلَا بَأْسَ بِذَلِکَ. ü همان، ح7 و تهذیب الاحکام، ج8، ص59: وَ عَنْهُ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَن بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَه] عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِیدِ وَ الْعَبَّاسِ بْنِ عَامِرٍ جَمِیعاً عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ ثَلَاثاً قَالَ: إِنْ کَانَ مُسْتَخِفّاً بِالطَّلَاقِ أَلْزَمْتُهُ ذَلِکَ.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه