بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 59

این روایت از لحاظ سند به خاطر نقل محمد بن یحیی عمن ذکره ناتمام است.

علی بن یقطین می گوید: به امام کاظم(علیه السلام) عرض کردم در مورد کار برای این ها [بنی عباس] چه می فرمایید؟ فرمودند: اگر چاره ای جز آن نداری، از [أخذ] اموال شیعه بپرهیز [ابراهیم بن ابی محمود] می گوید: علی بن یقطین به من گفت که از شیعه در علن خراج می گرفت و در نهان آن را به آن ها برمی گرداند.

این روایت به روشنی دلالت می کند که پرداخت خراج به سلطان واجب نیست، به خاطر این که اگر واجب بود، پس چرا علی بن یقطین اموال خراجیه را به شیعیان برمی گرداند؟! علاوه آن که خود حضرت نیز فرمودند «فَاتَّقِ أَمْوَالَ الشِّیعَهِ».

2. صحیحه ی زراره:

وَ عَنْهُ [مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَیْنِ سَعِید] عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عَطِیَّهَ عَنْ زُرَارَهَ قَالَ: اشْتَرَی ضُرَیْسُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِکِ(1) وَ أَخُوهُ مِنْ هُبَیْرَهَ أَرُزّاً بِثَلَاثِمِائَهِ أَلْفٍ قَالَ: فَقُلْتُ لَهُ: وَیْلَکَ أَوْ وَیْحَکَ انْظُرْ إِلَی خُمُسِ هَذَا الْمَالِ فَابْعَثْ بِهِ إِلَیْهِ وَ احْتَبِسِ الْبَاقِیَ فَأَبَی عَلَیَّ قَالَ فَأَدَّی الْمَالَ وَ قَدِمَ هَؤُلَاءِ فَذَهَبَ أَمْرُ بَنِی أُمَیَّهَ قَالَ: فَقُلْتُ ذَلِکَ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فَقَالَ مُبَادِراً لِلْجَوَابِ: هُوَ لَهُ هُوَ لَهُ فَقُلْتُ لَهُ: إِنَّهُ قَدْ أَدَّاهَا فَعَضَّ عَلَی إِصْبَعِهِ. (2)

زراره می گوید: ضریس بن عبدالملک و برادرانش [برادرزاده های زراره] از [شخصی به نام] هبیره(3) به مقدار سیصد هزار [درهم یا دینار] برنج خریدند، به او [ضریس] گفتم وای بر تو! خمس این سیصد هزار را به ایشان [امام(علیه السلام)]

1- ضریس و برادرانش، فرزندان عبدالملک بن اعین (برادر زراره بن اعین) می باشند.
2- وسائل الشیعه، ج 17، کتاب التجاره، ابواب ما یکتسب به، باب52، ح2، ص218 و تهذیب الاحکام، ج6، ص337.
3- هبیره از بنی امیّه لعنه الله علیهم یا از عمّال آنان بوده است.