بررسی گستره ی فقهی اخذ مال خراج و زکات از سلطان جائر ، اقسام و احکام اراضی صفحه 9

این روایت از لحاظ سند تمام است.

ابوعبیده الحذاء می گوید: از امام باقر(علیه السلام) درباره ی رجلی از ما (شیعیان) که از سلطان، شتر و گوسفند زکات را می خرد در حالی که می داند آنان از مردم بیشتر از آن چه بر آن ها واجب شده می گیرند سؤال کردم، فرمودند: شتر و گوسفند هم مانند گندم و جو و غیر آن [از چیزهایی که زکات به آن تعلّق می گیرد، مانند درهم، دینار، کشمش، خرما و گاو] می باشد، بأسی به آن [شراء ابل و غنم صدقه] نیست تا این که حرام را بعینه بشناسد. به حضرت عرض شد: مُصدِّق [آخذ صدقات] که صدقات اغنام ما را جمع آوری می کند ما به او می گوییم همان [زکاتی که جمع آوری کردی] را به ما بفروش و ما آن را می خریم، نظرتان درمورد خریدن آن از او [مصدّق] چیست؟ فرمودند: اگر مُصدِّق زکات را اخذ کرده و جدا کرده، بأسی به آن نیست. به حضرت عرض شد: گندم و جو که قاسم [مأمور خراج که سهم را تقسیم می کند] می آید و سهم ما را معیّن می کند و سهم خودش را اخذ کرده و با کیل جدا می کند، در مورد شراء آن طعام [گندم و جو که سهم قاسم است] از او [قاسم] نظرتان چیست؟ فرمودند: اگر قاسم آن را با کیل جدا کرده و شما حضور داشتید، اشکالی ندارد بدون کیل [دوباره] از او بخرید.

استدلال به فقره ی اول صحیحه ی ابو عبیده الحذاء

صدر روایت که مورد سؤال خود ابوعبیده الحذاء است، در مورد این است که آیا شتر و گوسفند زکات را می توان از عمّال سلطان خرید در حالی که می دانیم عمّال سلطان بیش از مقدار واجب از مردم زکات اخذ می کنند؟ حضرت در جواب فرمودند: شتر و گوسفند هم مانند گندم و جو و غیر آن است، اشکالی در خرید شتر و گوسفند زکات از عمّال سلطان نیست _ ضمیر «لَا بَأْسَ بِهِ» در کلام امام(علیه السلام) به اشتراء إبل و غنم صدقه رجوع می کند _ مگر این که بدانید آن شتر و گوسفندی که اخذ کرده اند، بیش از مقدار واجب بوده و حرام است.