- پیشگفتار 1
- معنای زکات 5
- الف)آیات 6
- ب) روایات: 8
- الف: آثار فردی زکات 11
- ب: آثار اجتماعی زکات 14
- ج: آثار ترک زکات 20
- اشاره 32
- کسر مخارج 32
- مخارج کاشت 32
- وظیفه کشاورزان و باغداران 32
- مخارج داشت 33
- مخارج برداشت 33
- اشاره 35
- وظیفه دامداران 35
- توضیح شرایط 35
- وظیفه سکه داران 38
- اشاره 38
- مصارف زکات 39
- توضیح شرایط 39
- احکام مصرف زکات 40
- مستحبات پرداخت زکات 42
- چگونگی پرداخت زکات 48
- اشاره 53
- ضوابط مربوط به نحوه دریافت و صدور رسید زکات 55
12- اگر قرار باشد هر کس با دست خود زکات مال خود را به افراد مستحق بدهد و نظارت حاکم اسلامی در کار نباشد، افراد زیادی سوء استفاده کرده و از چند نفر زکات میگیرند.
13- در تأمی__ن زندگ__ی فقرا از طریق حکومت، ذل__ت و خواری و تحقیر نیست. ولی اگر فقیر به طور مستقیم از دست افراد کمک بگیرد، احساس حقارت میکند. بنابراین برای حفظ کرامت و آبرو و شخصّیت فقرا باید زکات نزد حاکم عادل اسلامی جمعآوری و تقسیم شود.
14- امام خمینی (ره) در تحریر الوس__یله مینویس__د: بهتر است که زکات را در زمان غیبت حضرت مهدی علیه الس__لام به فقیه و حاکم اس__لامی بدهند. زیرا او به محل مصرف آن آگاهتر است و اگر فقیه و حاکم اسلامی بنابر مصلحت اس__لام یا مسلمانان حکم کند که مردم زکات مال خود را به او بپردازند، پیروی از وی هر چند که از او تقلید نکنند، واجب است.200
سؤال: با این همه دلائل، چرا گروهی از بزرگان فقها بر این عقیدهاند که مردم خودشان زکات مالشان را بپردازند؟
پاس__خ: شاید دلیل این بزرگان حدیثی باشد که میفرماید: »فأخْرجْها منْ مالک ... ث ّ م أعْطِها کیف شِئت«201 زکات را از مال خود خارج کن و هرگونه مصلحت میدانی خرج کن.
البته ممکن است این روایات در زمان تقّیه صادر شده باشد که دست امامان معصومعلیهم الس__لام در آن هنگام بس__ته بوده است و قدرتی برای جمعآوری زکات نداش__تند و اگر اموالی را جمعآوری و تقسیم میکردند، کینه و حس__ادت حاکمان ستمگر را برمیانگیختند و برای طرفداران وفاداری که برای رس__اندن زکات به آن بزرگواران مراجعت میکردند، ایجاد زحمت میکردند. به همین دلیل امامان معصومعلیهم الس__لام برای حفظ جان طرفداران خود، دستور میدادند که هر کس زکات مالش را خودش بدهد و هر کس به شما زکات داد، بگیرید و هر کس نداد کاری به او نداشته باشید.
ناگفته پیداست که اکثر مراجع تقلید (حفظهم اﷲّ) به پرداختکنندگان، اجازه پرداخت زکات را میدهند.