- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- مأخذ جملات اذان 7
- مقدمه 14
- شرح پیام 18
- الله اکبر 18
- اشهدانّ محمداً رسول الله 24
- اشهد أنّ علیاً ولی الله 26
- حی علی الصلاه 28
- حی علی الفلاح 29
- حی علی خیر العمل 32
- حذف «حی علی خیر العمل» از اذان 42
- تکبیر و تهلیل 45
- توضیح: 46
- توضیح دیگر 47
- قدقامت الصلوه 48
- مقدمه 50
- اذان و فرد 50
- ندای گسترده 57
«و اعتصموا بحبل الله جمیعاً و لاتفرقوا...»(1)
«کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیته...»(2)
این دعوت ها شامل جامعه انسانی با ایمان است و به ملّیت یا قوم و طایفه یا نژاد خاصی اختصاص ندارد و تنها فصل مشترک انسان ها برای قرار گرفتن در این دایره؛ «ایمان» آن ها می باشد.
حی علی خیر العمل
(بشتاب به سوی بهترین عمل نماز)
این شعار تشویق وترغیب مستقیم مؤمنین به انجام بهترین عمل در این ندای ملکوتی است که از مرحله ی عقیدتی و اید ئو لوژیک وارد مرحله ی ع_مل_ی م_ی گردد. این شعار طبع جس_تجو گر انسان را به دو موضوع جلب می نماید: یکی مفهوم عمل نیک دیگری مصادیق بهترین عمل.
ابتدا مفهوم عمل نیکو یا کردار نیک با توجّه به مفاهیم قرآنی مورد بحث قرار می گیرد تا در بین اعمال نیکو، بهترین یا نیکوترین آن مشخص گردد.
اعمال نیکویی که انسان می تواند انجام دهد بسیاراند که در قرآن کریم اغلب به عنوان «عمل صالح» از آن یاد شده است.
اصطلاح «عمل صالح» در اکثریت موارد مذکور در قرآن مجید بعد از کلمه ی «ایمان» یا مشتقات آن قرار گرفته واین نشانه ی آن است که مبنای هر عمل نیکویی باید ایمان به خدا و اعتقاد به مقدسات ناشی از ایمان به خدا باشد.
ازدیر باز و به ویژه درقرون اخیر متفکرینی بوده وهستند که انجام کارهای خوب را به عنوان یک عمل«انسان دوستانه» و صرف نظر از ایمان به خدا تلقی کرده و می کنند(3).(4)این تعبیر در عمل با دو اشکال بزرگ مواجه است:
1- [1] - آل عمران 98.
2- [2] - حدیث نبوی نهج الفصاحه حدیث 1839.
3- [3] - مکتب هیومانیزم (اومانیزم) و مکتب اصالت اخلاق.
4-