- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- مأخذ جملات اذان 7
- مقدمه 14
- شرح پیام 18
- الله اکبر 18
- اشهدانّ محمداً رسول الله 24
- اشهد أنّ علیاً ولی الله 26
- حی علی الصلاه 28
- حی علی الفلاح 29
- حی علی خیر العمل 32
- حذف «حی علی خیر العمل» از اذان 42
- تکبیر و تهلیل 45
- توضیح: 46
- توضیح دیگر 47
- قدقامت الصلوه 48
- مقدمه 50
- اذان و فرد 50
- ندای گسترده 57
علاوه بر این، احساس وجود این فصل مشترک با مسلمانان دیگر مألاً باعث همبستگی و اتحاد بین مسلمین خواهد شد و در عین حالی که همدیگر را نمی شناسند و ارتباط مستقیمی با هم ندارند ولی در اندیشه ی هر فرد مسلمان مؤمن که در هر زمان خود را در زمره ی سایر مسلمانان حس می کند که در حال عبادت به سوی کعبه واحد هستند، اتحاد و همبستگی او را با سایر هم کیشان راسخ تر می نماید.
ندای گسترده
ه_رگ_اه آوای ال_هی اذان در م_کانی که ت_ع_دادی مسلمان در آن به سر می برند طنین انداز گردد، الزاماً گوش غیر مسلمانان آن ناحیه را نیز نوازش خواهد داد و ممکن است کنجکاوی بعضی را برانگیزد که درباره ی کلمات و جم__لات آن ان_دی_ش_ه کن_ن_د و اح_یاناً در روح و فکرشان تحول و جهشی به سوی حقیقت ایجاد شود. بدین سان می توان تصور کرد که نور این ندای مقدس رفته رفته سراسر قلبشان را روشن کند و چون به دفعات تکرار گردد باعث گسترش ایمان و عقیده اسلامی می شود.
این موارد را می توان به عنوان تأثیر اذان بر روی افراد غیر مسلمان تلقی کرد که نهایتاً به رشد جامعه مسلمان منجر می گردد.
شاید یکی از انگیزه های مخالفت با ساخت مناره و مأذنه مساجد در بعضی از کشورهای غربی بی ارتباط با تأثیر نمودهای اسلامی (منجمله اذان) بر روی افراد غیر مسلمان نباشد.
*****