پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 116

اینطور نیست که حکمِ تیمم بی تردید یک حکم اولی است؛ زیرا بر اساس نسبیت،((1)) تیمم و همینطور «نماز مسافر» و «افطار روزه» و دیگر عناوین، صلاحیت ثانویت دارند که حکمی ثانوی باشند؛ چون مثلاً تیمم نسبت به وضو تکلیفِ دومی است بر اساس همین عنوان، بزرگان نذر و شرط را((2)) و علامه ی حلی رحمه الله علیه و دیگر علما (رحمهم الله)((3))، تیمم را حکم ثانوی شمردند؛ بنابراین جای تردید هست، گرچه اکنون ثانویتِ حکم تیمم و نماز و افطار مسافر واژگان رایجی نیست.

2. گونه های عنوان ثانوی

اشاره

عنوان ثانوی انواعی دارد پرسش این است که آن انواع کدامند؟

1- ) نسبیت: یعنی هر عنوانی در سنجش با عنوانِ پیش از خود عنوان دوم و ثانوی به حساب آید
2- ) برخی در همین فصل پژوهش و پاره ای نیز در سطرهای آینده خواهد آمد.
3- ) ر.ک به بخش یکم همین پژوهش، ذیل پیشینه ی اصطلاح حکم ثانوی و «افاضهًْ الفوائد»، مدرک پیشین.