پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 131

اجازه می دهند با پنهان کاری یا آشکاریِ گفتار و رفتاری بر خلاف باورهای درونی، خویش را از این سختی برهاند.

در قرآن مجید می خوانیم: خداوند مؤمنان را از دوستی با کافران، جز از روی تقیه بر حذر داشت:

{لا یَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْکافِرینَ أَوْلِیاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنینَ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ فَلَیْسَ مِنَ اللّهِ فی شَیْ ءٍ إِلاّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاهً وَ یُحَذِّرُکُمُ اللّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَی اللّهِ الْمَصیرُ}((1))

یاد سپاری؛ تقیه یک استثناست

تقیه یک استثناست نه یک امر همیشگی، بنابراین انسان نمی تواند به بهانه ی آن سببِ قتل مؤمنی را فراهم کند، گر چه خود زیان ببیند، زیرا تشریع تقیه وسیله ای برای حفظ جان مؤمنان و نه برای به خطر انداختن آنان است؛ امام باقر علیه السلام در این باره فرمود:

«انما جعلت التقیه لیحقن بها الدم فاذا بلغ الدم فلیس تقیه.»((2))

4 . 4 ضرر

این عنوان به همراه «ضِرار» به یک معنی یا معانی متفاوت، در حدیث معروف سمرهًْ بن جندب آمده است.