پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 168

{قُلْ إِنیّ ِعَلیَ بَیِّنَهٍ مِّن رَّبیّ ِ وَکَذَّبْتُم بِهِ مَا عِندِی مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ یَقُصُّ الْحَقَّ وَ هُوَ خَیرُْ الْفَصِلِین.}((1))

امیرمؤمنان علیه السلام انسان را در برابر خداوند بنده و در برابر دیگران آزاد می داند:

«لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حرّاً.»((2))

بنابراین ولایت و حکم، حق ذاتی خداوند(سبحانه) است ولی برخی از بندگان به اجازه ی ایشان از این حق برخوردارند؛ این بندگان کسانی هستند که پیوسته ذیل عنایات ویژه اش بوده تا به درجاتی از کمال رسیده، به گونه ای که مذاق آن حضرت را درک می کنند؛ به تعبیر امام خمینی قدس سره کسانی که اراده ی آنان در اراده ی الاهی (جل و اعلی) فانی گردیده.((3)) چنین انسان هایی شایستگی سرپرستی دینی و اجتماعی را پیدا می کنند.

روایت فضیل بن یسار

ایشان می گوید شنیدم امام صادق علیه السلام برای برخی از همراهانِ خویش می فرمود:

ان الله (عز و جل) ادب نبیه فأحسن أدبه فلما أکمل له الادب قال:

1- ) سوره ی انعام، 6، آیه ی 57.
2- ) «نهج البلاغه»، نامه 31.
3- ) چهل حدیث، امام خمینی ص 550 ؛ به زودی در فصل بعدیِ پژوهش، «ذیل واژگان حکم» کلام ایشان خواهد آمد.