پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 191

«و ان ذلک ینادی بأعلی صوته بان الفراغ التشریعی غیر موجود فی مکتب اهل البیت علیهم السلام ابدا.ً»((1))

3.9. وجه الجمع دیدگاه نفی و اثبات

می توان گفت: منظور از نفی منطقهًْ الفراغ انکار آن در حوزه فقه و اثباتش در حوزه ی اختیارات ولی امر است، چنانکه آیت الله سید کاظم حائری رحمه الله علیه نیز بر آن تصریح کرده:

«منطقهًْ الفراغ اگر بخواهد درست باشد باید اشاره به منطقهًْ ولایت داشته باشد. اگر منطقهًْ الفراغ برگردد به دایره ی حاکمیت و ولایت، درست است و اگر برگردد به دایره ی فقه، درست نیست.»((2))

این دیدگاه در زمره ابتکارات شهید صدر رحمه الله علیه شهرت یافته است؛ ما نشانی از آن در کلمات بزرگان پیش از ایشان نیافتیم.