پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 198

(2.2)ثبوت هلال

از نشانه های ثبوت ماه، حکم حاکم اسلامی است. شهید اول رحمه الله علیه با پاسخ به پرسشی که خود آن را مطرح کرد، سخن حاکم در این باره را قول «اقرب» می داند.

«هل یکفی قول الحاکم وحده فی ثبوت الهلال؟ الاقرب نعم.»((1))

در برابر قول «اقرب» سخن غیراقرب، کافی نبودن رأی حاکم در رؤیت هلال قرار دارد که بر خلاف سیره ی مستمر از دوران معصومان علیهم السلام است. در هر حال حکمران می تواند سخن خویش را به گونه های متفاوتی بیان کند:

(1-2.2). «رؤیت نفسی»، یعنی بگوید: خودم هلالِ اول ماه را دیده ام؛ این سخن ارزش شهادت عادل واحد را دارد.
(2-2.2). «رؤیت غیری»، یعنی اعلام کند دیگران هلال نخستین ماه را دیده اند . اینگفتار نیز ارزش خبری دارد.
(3-2.2). «حکم به رؤیت»، یعنی حکم به حلول ماه کند؛ در این حالت برای عموم کفایت می کند؛ چنانکه شهید رحمه الله علیه بیان داشت؛ در این فرض ممکن است مبنای حکمش رؤیت نفسی یا غیری مانند شهادت عدول از مؤمنان یا تلفیقی از هر دو باشد.
1- ) «دروس»، ج 1، ص 286.