پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 223

او حکم من حیث انه سلطان و امیر او من حیث انه قاض و حاکم شرعی لا من حیث انه مبلغ للحرام و الحلال، لما عرفت أن الاحکام الالهیه لیست احکام رسول الله و انه« صلی الله علیه و آله» لا یکون ذا امر و نهی و حکم و قضاء بالنسبه الیها حقیقه بل هو مبین و مبلغ، و اما بالنسبه الی الاحکام الصادره عنه فی مقام القضاء او فی مقام السلطنه و الریاسه یکون قاضیاً و حاکماً و آمراً و ناهیاً حقیقه ... و بالجمله الالفاظ المتقدمه مع قطع النظر عن القرائن ظاهره فی الحکم و الامر منه، و یمکن أن یقال: أن قوله:

امر بکذا ظاهر فی الامر المولوی السلطانی، و«قضی بکذا» ظاهر فی فصل الخصومه، و «حکم» مردد بینهما یحتاج الی قرینه معینه، و اما ما هومن قبیل «قال» فدلالته علی القضاء او الامر المولوی تحتاج الی قرینه حال او مقال، نعم صیغ الامر فی حد نفسها ظاهره فی الامر المولوی و کونها ارشادیه یحتاج الی القرینه.»((1))،،