پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 40

در کنار ورود و حکومت که اشاره شد، تخصیص و تخصص نیز بحث می شود. تخصیص آن است که از زیر پوشش عام، فردی خارج شود با اینکه عام او را در بر می گیرد، مانند: «اکرم العلماء.» و «لا تکرم زیداً.»

در مثال یاد شده اگر زید در جرگه ی علما نباشد خروج او به کمک«لا تکرم زیداً» از باب تخصص است، زیرا جزو عالمان نبوده و حکم «اکرام» از ابتدا او را شامل نگردیده بود. هرکدام از این چهار عنوان اگر با هم مقایسه شوند میانشان تفاوتهایی پدیدار می گردد؛ به این منظور می توان به کتاب های اصولی مراجعه کرد.

ولایت

اشاره

ابتدا به «واژه» و سپس به «اصطلاح» ولایت می پردازیم.

واژه ی ولایت

بر کیفیت قرارگیری دو یا چند چیز کنار هم به گونه ای که چیزی میانشان فاصله نشود ولایت اطلاق می گردد؛ لازمِ چنین حالتی نزدیکی است، به همین جهت لغویان آن را به «قرب» معنا کردند:

«اَلْوَلْیُ: القرب.»((1))