پژوهشی در احکام ولایی وحکومتی صفحه 67

ولی می توان گفت حاکم در فرمایش حضرت علیه السلام همان قاضی و تعبیرشان از قاضی به حاکم برای تحکیم بیشتر جایگاه اوست؛ پرسش کننده نیز از قضاوت پرسیده نه از اعم؛ ولی نباید نانوشته بماند که اینگونه بهره گیری از سخن یاد شده بر خلاف ظاهر مستفادِ از واژه ی «حاکم» در فرمایش معصوم علیه السلام و لفظ «سلطان» در پرسش پرسشگر است.

متن کامل روایت در «مقبوله ی عمر بن حنظله» خواهد آمد.

بررسی دیدگاهی در حکم قضایی

گفته شده حکم قضایی جزو فقه اسلامی است:

«به هر صورت حکم قضایی صادره از قاضی جامع شرایط قضای اسلام، تا زمانی که نقض نشده است جزء فقه اسلامی است و اعتبار شرعی دارد، واجب الاطاعهًْ و لازم الاجراست و تأخیر بردار هم نیست.»((1))

سخنی در اعتبار و نفوذ حکم قضایی نیست زیرا اگر جز این باشد از تشریع آن در فقه لغویت لازم می آید، سخن در این است که اگر ما فقه را به معنی احکام واقعی بدانیم حکم قضایی بخشی ازآن نیست، زیرا قاضی به واقع، دسترسی ندارد؛ وی برابر براهین و ظاهرِ حال قضاوت می کند