4 . حصن اُخیضر
این دژ در فاصله 50 کیلومتری غرب کربلا و 17 کیلومتری شفاثا(1) و 42 کیلومتری سمت شرقی «عین التمر» قرار داشت .
لویس ماسینیون در کتاب بعثه إلی العراق آن را این گونه وصف کرده است :
موقعیّت اُخیضر از بهترین و عالی ترین پایگاه هاست ؛ به خاطر بنای قلعه ای در آنجا .. .
اُخَیْضر بهترین حفاظ ها [ سپرهای امنیّتی ] را در ناحیه ای واقع در مرز صحرا داشت .. .
نهرهایی که از فرات می آمد در آن جاری بود . اطراف اُخیضر را بیشه ها و نیزارهای فراوانی در بر می گرفت .(2)
دکتر مصطفی جواد ، سپس به حصن اُخیضر می پردازد که همان دژ شهر از میان رفته «عین التمر» است .(3)
به گمان زیاد ، قصر اُخیضر همان قصری است که شاپور در آن با نضیره (دختر ضیزن) عروسی کرد .
1- . عین التمر : 196 . حصن اُخَیْضِر به نام قصر اُخَیْضر نیز معروف است ؛ زیرا عرب در بناهای محکم آن که بزرگانشان آنها را برافراشتند پناه می گرفت و در زمان خطر ، جاهای دفاعشان بود و به آنها «قصور» می گفتند . عرب فرات - همواره - بر جاهای مقاومی که در صحرا برپا بود ، واژه «قصر» را به کار می برد ؛ زیرا این مکان ها (مانند : قصر اُخیضر و قصر العین در ناحیه عین التمر) برای جلوگیری از غارت های مهاجمان بود (بنگرید به ، المفصّل فی تاریخ العرب 5 : 296) .
2- . بنگرید به ، بعثه إلی العراق : 2 .
3- . موسوعه العتبات المقدّسه ، قسم کربلاء 1 : 26 ، 27 ، 30 .