- مقدمه 1
- پیشگفتار 4
- اشاره 9
- گفتار اول: اهتمام به نماز در سیره و کلام امام رضا (علیه السلام) 9
- کیفر سستی در نماز 13
- اهتمام به نماز اول وقت 15
- الف) آداب باطنی 21
- رعایت آداب نماز 21
- اشاره 21
- ب) آداب ظاهری 25
- اهتمام به نماز شب 29
- گفتار دوم: اسرار و حکمت های نماز 33
- اشاره 33
- حکمت ها و اسرار مقدمات نماز 34
- 1 وضو 34
- الف: طهارت 34
- اشاره 34
- 2 غسل 35
- ب: اوقات نماز 37
- حکمت ها و اسرار نماز 40
- الف: وجوب نماز 40
- اشاره 40
- 1 اقرار به ربوبیت 41
- 2 خاکساری و تواضع 42
- 3 دوری از گناه 44
- 4 تعظیم خداوند 45
- 5 یاد خدا 47
- 6 طلب فزونی در دین و دنیا 48
- 7 طلب مغفرت 50
- ب: اجزای نماز 52
- ا اذان و اقامه 52
- 2 قیام 56
- 3 تکبیر 56
- 4 قرائت 57
- 5 رکوع 60
- 6 سجود 61
- اشاره 63
- گفتار سوم: نماز جماعت، جمعه و عید 63
- اسرار نماز جماعت 64
- اشاره 64
- نماز جماعت 64
- نماز جمعه 66
- نماز عید 67
- منابع: 71
او ناچیز نماید…» (1)
حال نمازگزار در برابر چنین موجودی، به عبادت و نیایش برمی خیزد و به یکتایی، توانایی، آفریدگاری، بی همتایی، بی نیازی، بزرگواری، دانایی و بنده نوازی او اقرار و اعتراف می کند و تنها او را شایسته و بایسته عبادت و نماز می داند و هرچه غیر او است، به دور می اندازد و هیچ می انگارد.
درباره معنای «رب» گفته شده است: «رب در لغت، به کسی گفته می شود که مدیریت و تدبیر شیئی به او واگذار شده و سرنوشت آن در اختیار او باشد. حال اگر ما خدا را «ربّ» خود می دانیم و بدان اقرار و اعتراف می کنیم، برای این است که سرنوشت کلیه شوون ما از وجود و هستی، حیات و ممات، رزق و روزی، تقنین و تشریع، مغفرت و آمرزش و… در دست او قرار دارد.»(2)
2 خاکساری و تواضع
امام رضا (علیه السلام) فرموده است: «[علت وجوب نماز] ایستادن در پیشگاه خداوند در نهایت خضوع و تواضع و اعتراف به گناهان است.»(3)
نیایش به درگاه خداوند توانا، راز و نیازی است که بنده خاکسار، با معبود و آفریدگار خود می نماید. در خلوت و تنهایی
1- مفتاح النجات، ص10.
2- تفسیر منشور جاوید، ج2، ص393.
3- «[علّه الصلاه أنّها] قیام بینیدی الجبّار بالذّلّ و المسکنه و الخضوع و الاعتراف» وسائلالشیعه، ج3، ص5؛ من لا یحضره الفقیه، ج1، ص70.