مقباس المصابیح در تعقیبات نماز و آثار آن صفحه 161

بر زمین باشد و تواند، مانند سجده نماز بر هفت عضو، سجده کند و پیشانی را بر چیزی گذارد که در نماز بر آن می گذارد(1)؛ و افضل آنست که بر خلاف سجده نماز دست ها را بر زمین بخواباند، و سینه و شکم را بر زمین برساند.

و سنّت است که اوّل پیشانی را بر زمین(2)، پس طرف راست رو را، پس طرف چپ رو را، پس باز پیشانی را بر زمین گذارد؛ و به این سبب دو سجده شکر می گویند. و ظاهراً بدون ذکر نیز به عمل می آید، و سنّت است که ذکری بکند، و بهتر آنست که یکی از اذکار و ادعیه باشد که مذکور خواهد شد.

کیفیت سجده

و مستحب است که این سجده را طول دهد؛ چنانچه منقولست که: حضرت امام موسی کاظم علیه السلام بعد از طلوع صبح سجده می کرد تا وقت زوال و بعد از عصر تا شام.(3)

و در حدیث دیگر وارد شده که: آن حضرت زیاده از ده سال هر روز بعد از طلوع آفتاب تا وقت زوال در سجده بودند.(4)

و به سند صحیح منقولست که: حضرت امام رضا علیه السلام آنقدر در سجود می ماندند که سنگریزه مسجد از عرقِ او تر می شد، و دو طرف روی خود را به زمین مسجد می چسبانیدند.(5)

و در رجال کشی مذکور است که: فضل بن شاذان به نزد ابن ابی عمیر آمد، و او در سجده بود، و سجده را بسیار طول داد، چون سر برداشت و طول سجده او را مذکور ساختند، گفتند: اگر سجود جمیل بن درّاج را می دیدی سجودِ مرا طویل نمی شمردی.

1- 1_ ع: + بکند و.
2- 2_ ع: + گذارد .
3- 3_ وسایل الشیعه، ج 7، ص 10، باب استحباب إطاله سجده الشکر؛ إرشاد مفید، ج 2، ص 231، باب ذکر طرف من فضائله و... .
4- 4_ عیون اخبار الرضا علیه السلام ، ج 1، ص 95، باب جمل من اخبار موسی بن جعفر علیه السلام .
5- 5_ عیون أخبار الرضا علیه السلام ، ج 2، ص 17، باب فیما جاء عن الرضا علیه السلام ؛ وسایل الشیعه، ج 7، ص 9، باب استحباب إطاله سجده الشکر و... .