سیمای متهجدین صفحه 7

و خاطره یار سپری می گردد و طرف العینی از وی غفلت نمی کند که اگر چنین شود جهنمی سوزان و نقمتی عظیم را در پیش رو می بیند.

خدا را رحمی ای منعم که درویش سر کویت دری دیگر نمی داند رهی دیگر نمی گیرد

انواع محبت

محبت را از آن جهت که به اسباب و علل گوناگونی وابسته است به اقسامی می توان تقسیم نمود؛ از آن جمله:

الف: محبت انسان به وجود و بقای خویشتن؛ بدین معنی که هرکس بیشتر از هر چیزی خودش را دوست دارد و همواره در راه رضایت خاطر خویشتن می کوشد. لذا از هرچه به عدم و نیستی وی انجامد بیزار و گریزان است و همیشه در راه اعتلای شخصیت خود تلاش می کند.

همین طرز تفکر است که واکنشهای مختلفی نسبت به مسئله مرگ ایجاد کرده است؛ بدین معنی که هرکس مرگ را عدم و نیستی بداند آن را مکروه می دارد و هرکس مرگ را سرآغاز زندگی نوینی بداند آن را از زندگی فانی دنیا هم بیشتر دوست می دارد تا آنجا که آن را از مکیدن پستان مادر شیرین تر و لذت بخش تر می پندارد.

محبت انسان به فرزند نیز ناشی از همین نوع محبت است؛ چرا که هرگاه انسان از بقای جاودان خویش در این دنیا ناامید باشد تنها نقطه اتکایش به وجود فرزندی است که یادگاری از او در این کره خاکی باشد و لذا به وجودی که حکایت از وجود خودش دارد عشق می ورزد و او را بقای وجود خودش می پندارد.

ب: محبّت انسان به غیرخود به خاطر لذّت و فایده ای است که از آن چیز یا کس عایدش می گردد؛ مثلاً محبّت انسان نسبت به همسرش به جهت لذّتی است که از