سیمای متهجدین صفحه 92

می یافت. عبادتش به طمع بهشت یا خوف دوزخ نبود. در تنهایی ساعتها مشغول عبادت بود و گاهی ساعتها در تهجّد خویش با معشوق حقیقی اش مشغول راز و نیاز بود.

خداوند در چندین جای قرآن خطاب به ایشان نموده، عبادت شبانگاهی و راز و نیاز نیم شبی را بر ایشان فرض و لازم دانسته است و حتی بدین مناسبت مقام عظمای محمود را به آن حضرت اعطا می نماید؛ مقامی که بنا بر نظر مفسرین شیعه و سنی همان شفاعت کبرا است که در روز قیامت به آن حضرت اجازه داده می شود به شفاعت امت خود بپردازد و به قول خود آن بزرگوار آن قدر شفاعت می کند تا هر که گوینده «لا اله الّا اللّه» باشد و در دل او ایمان باشد، حق تعالی او را از دوزخ بیرون آورد.

حضرت امام علی علیه السلام

از امیرالمؤمنین علی علیه السلام منقول است که فرمود: شب زنده داری، شعار پرهیزگاران و روش مشتاقان است. در مورد خویش فرمود: من از کسانی هشتم که در راه خدا از هیچ ملامتی نمی ترسند، از کسانی که سیمایشان سیمای صدیقان و سخنانشان سخنان نیکان است، شب زنده دارانند و روشنی بخش نور، به دامن قرآن تمسّک جُسته اند و سنّتهای خدا و رسولش را احیاء می کنند، نه تکبّر می ورزند و نه علّو و برتری پیشه می سازند، نه خیانت می کنند، نه فساد به راه می اندازند، دلها و قلبهایشان در بهشت و بدن و پیکرهایشان در انجام وظیفه و عمل می باشد.

در مناجات منظوم خود خطاب به دلدار سرمدش عرضه می دارد: «اِلهی حلیف الحبّ فی اللّیل ساهر، یناجی و یدعوا و المغفّل یهجع»؛ یعنی خدایا، عاشقان همگام در شب بیدارند، با تو راز و نیاز می کنند و ترا می خوانند؛ اما بی خبران در خواب غفلت فرو رفته اند.(1) به همین دلیل است که وقتی جماعتی پیرو آن حضرت در حرکت بودند خطاب به ایشان پرسید: شما کیستید؟ گفتند: یا امیرالمؤمنین! ما شیعیان شماییم. فرمود: پس چرا نشان شیعه را در شما نمی بینم؟ گفتند: یا امیرالمؤمنین! نشانه های شیعه چیست؟ فرمود: شیعیان من چهره هاشان از بسیاری عبادت و شب زنده داری زرد است و اندامشان از روزه داری لاغر، پیوسته ذکر حق را بر لب دارند و لبانشان از بسیاری ذکر خشکیده است و بر صورتشان گرد ترس خدا نشسته است.(2)

علی علیه السلام در بندگی الحاح و زاری بسیار داشت و گاهی محاسن به دست گرفته، چون