در آمدی بر تاریخ قرآن (معارف) صفحه 1

مقدمه‌

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ (الحجر، 9)

قرآن كريم به عنوان معجزه رسول گرامي اسلام صلّي اللّه عليه و اله و سلّم و برنامه هدايت آدميان از جانب پروردگار عالم نازل گرديد. چنانكه خود تصريح مي‌كند كه: تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلي عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً «1» رسول خدا صلّي اللّه عليه و اله و سلّم پيرو اين مصلحت و به مصداق: وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ «2» قران كريم را به مردم عصر و زمان خود عرضه داشت و از اين طريق حجّت الهي را بر آنان تمام نمود، كما اينكه جهت حفظ قرآن براي انسانهاي دوره‌هاي بعد برنامه‌هايي را به مرحله اجرا گذاشت.

مراجعه به منابع اسلامي خصوصا مصادر كهن تاريخي و حديثي، خواننده را در جريان كوشش‌هاي پيامبر اسلام صلّي اللّه عليه و اله و سلّم در امر آموزش قرآن، ترويج همه جانبه آن و نيز جمع و تدوين آيات الهي در قالب يك كتاب قرار مي‌دهد، به‌طوري كه اصطلاح «مصحف» اصطلاح رائجي در عهد رسالت گرديد. به موجب همين منابع، پس از عصر رسالت به ويژه دوره خلفاي اوليه نيز تلاشهايي در زمينه جمع و تدوين قرآن صورت پذيرفت. لذا انبوه روايات تاريخي در اين موضوع، موجب شده كه آشفتگي‌هايي در خصوص مساله جمع و تدوين قرآن در اذهان پديد آيد. (1)- الفرقان، 1