نماز طواف صفحه 4

«وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِیمَ مُصَلًّی »

وَاتَّخِذُوا

اشاره

این کلمه را «اِبن عامر» و «نافع» به صورت ماضی خوانده اند « وَاتَّخِذُوا » (1)؛ مباحثی اینجا مطرح است:

1- آیا واو عاطفه است یا استینافیه؟ اگر عاطفه است معطوف علیه چیست؟

2- آیا لفظ امر درست می باشد یا لفظ ماضی؟

3- اگر امر است مخاطب آن چه کسانی هستند و اگر ماضی است فاعل فعل چه کسانی هستند؟

4- در صورتی که امر باشد امر وجوبی است یا استحبابی؟

مبحث اول: عطف یا استیناف؟

آنچه از بیان مرحوم شیخ طوسی مستفاد است احتمال عاطفه بوده واو است(2)

گرچه برخی آن را استیناف می دانند(3).

و اما اینکه معطوف علیه چه می باشد احتمالاتی در این زمینه هست:

1- عطف بر « اذْکُرُوا »ی مقدر در اول آیه _ قبل از «إِذَا » _

1- . شیخ طوسی، التبیان،ج1، ص450.
2- . شیخ طوسی، التبیان،ج1، ص450. و معجم الفاظ القرآن الکریم (با مقدمه محمد سید طنطاوی)، ص24.
3- . محمود صافی، الجدول فی إعراب القرآن وصرفه وبیانه ،ج1، ص257.