نماز طواف صفحه 6

استشهاد شده است.(1)

و بعض عامه روایتی نقل کرده اند از «عمر» که آن نیز با قراءت مشهور تناسب دارد و قراءت مشهور را تقویت کرده اند.(2)

ولی قراءت به صیغه ی ماضی مؤیدی دارد و آن تناسب در عطف ها است _ بنابر اینکه عطف بر «جَعَلْنَا »باشد _ چه اینکه «جَعَلْنَا »ماضی است و «عَهِدْنَا » هم که در ادامه آمده ماضی می باشد و به این لحاظ ماضی تناسب دارد.

ولی جوابی که می توان در تأیید و مناسب بودن صیغه ی امر داد این است که: مسندالیه جعلنا و عهدنا حضرت حق جلّ وعلا است و در صورت امر بودن صیغه، متکلم و مُنشِئ خطاب حضرت می شود و به نوعی « وَاتَّخِذُوا » اسناد داده ی به حضرت حق جلّ وعلا می شود، برخلاف صیغه ی ماضی که مسندالیه در این صورت غیر حضرت حق می شود. و به این لحاظ لفظ ماضی بی تناسب است. گذشته از این که در قرآن مجید خیلی مواقع «سیاق قبل و بعد» متفاوت از اصل مطلب بیان شده است(3)

و باید در این مورد اولاً به روایات معصومین و ثانیاً شهرت روایت اعتنا شود.

1- . ر.ک: حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج13، ص425 و 430 و 431 و 432 و 433.
2- . «القراءه فی ذلک عندنا « وَاتَّخِذُوا » بکسر الخاء علی تأویل الأمر باتخاذ مقام إبراهیم مصلی». طبری، جامع البیان، ج1، ص421.
3- . به عنوان نمونه می توان آیه ی تطهیر(آیه 33 سوره ی احزاب)را یاد کرد.