نماز طواف صفحه 9

مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِیمَ

مبحث اول: مقام ابراهیم چیست؟

«مقام» اسم مکان از قام یقوم، اصل آن «مَقْوَم» بوده است.

در اینکه مقام ابراهیم چیست، مرحوم شیخ طوسی چهار قول نقل نموده اند:

1- ابن عباس گفته است: «الحجّ کلّه مقام إبراهیم»: تمام حجّ مقام ابراهیم است.

2- عطا گفته است: عرفه و مزدلفه و جمار مقام ابراهیم هستند.

3- مجاهد گفته است: «الحرم کلّه مقام إبراهیم»: کل حرم مقام ابراهیم است.

4- سدی گفته است: مقام ابراهیم، سنگی است که همسر اسماعیلعلیه السلام آن را زیر پای ابراهیم علیه السلام قرار داد در هنگامی که سر ابراهیم را شست.(1)

و در اول نیز سه احتمال وجود دارد:

1- افعال حج؛

2- موسم حج؛

3- مکان برگزاری حج.

آیهالله جوادی آملی می فرمایند: «مقام سنگی است که اثر پای مبارک حضرت ابراهیم علیه السلام را به صورت اعجازی در خود نگه داشته است. این سنگ که از برجسته ترین آیات بین الهی در مکه است