پرچم داران هدایت: تدبری بر زیارت جامعه کبیره صفحه 256

1- 538. سوره مبارکه یوسف، آیه 53.

2- 539. سوره مبارکه زمر، آیه 42.

3- 540. سوره مبارکه اعراف، آیه 205.

4- 541. سوره مبارکه بقره، آیه 48.

ایمان در مقابل نفسِ سرکش، تسلیم هستند و چنانچه اندک جنگی بین نفس، با عقل یا ایمان صورت گیرد، عقل و ایمان شکست سنگینی خواهند خورد و در مقابل شهوت سرکشِ نفسانی مغلوب خواهند بود و تدبیرشان هیچ اثری ندارد. 2 - «نفس لوّامه». پس از تعلیم و مجاهدت و تربیتِ نفسِ اماره، نفس، کنترل شده و تصمیم به جبران گناه می گیرد و جان را با آب توبه شسته و به مرحله ای می رسد که در مبارزه با عقل و ایمان، گاهی ایمان و عقل پیروز می گردند و گاهی نفس. ولی کفّه سنگینی از آنِ عقل و ایمان است. در این مرحله نفس تغییر کرده، به نفس لوّامه ارتقا می یابد. البتّه برای رسیدن به این مرحله «جهاد اکبر» لازم است. چرا که نفس لوّامه چنان عظمتی یافته که خداوند به آن قسم یاد می کند «لَآ أُقْسِمُ بِیَوْمِ الْقِیَامَهِ، وَ لَآ أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَهِ». (1) . سوگند به روز قیامت، و سوگند به نفس لوّامه. 3 - «نفس مطمئنه». و آن مرحله ای است که پس از تهذیب و تربیت کامل حاصل می گردد، به طوری که غرائز سرکش در برابر او رام می شود و شهوات در مقابل عقل و ایمان تاب مقاومت ندارند و نفس به مرحله آرامش و سکینه می رسد. چنین مقامی، مقام امامان معصوم، انبیای الهی و اولیا و پیروان راستین ائمّه معصومین علیهم السلام است. «یَآ أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّهُ، ارْجِعِی إِلَی رَبِّکِ...». (2) . و تو ای نفس آرامش یافته، به سوی پروردگارت بازگرد.... با توسّل، تمسّک و پیروی از ائمّه اطهار علیهم السلام و در پی آن نثار کردن درود بر آنان، می توان از نفس امّاره به سوی نفس لوّامه و سپس به طرف نفس مطمئنّه سیر کرد و نفس را تطهیر کرده از تمام آلودگی هایِ شهوانی پاک نمود.