با پیشوایان هدایتگر صفحه 111

به راستی که آنان پیشوای حلم و بردباری هستند و کسانی که در برابر ناملایمات حلم و بردباری میورزند، ائمّه علیهم السلام را الگو قرار می دهند و به آنان اقتدا می نمایند.

از این رو شیعیان با الگوگیری از اهل بیت علیهم السلام در طول تاریخ در برابر ناملایمات بردباری و تحمّل کرده اند; چرا که پیشوایان معصوم بیش از آنان ناملایمات دیده اند و در برابر آن ها بردباری نموده اند و شیعیان در تحمّل ناملایمات زندگی خویش از پیشوایان معصوم خود پیروی کرده اند.

به سخن دیگر، تحمّل و بردباری پیشوایان معصوم علیهم السلام در برابر ناملایمات و ناگواری ها، تسکین دهنده خاطر و دل گرم کننده شیعیان بوده است; چرا که اگر شیعیان در طول زندگی با مشکلاتی رو به رو شوند و یا آزاری از دشمنان ببینند، خود را تسکین می دهند و می گویند: امامان ما نیز همین گونه بوده اند و ما پیروان آن ها هستیم.

بنابراین، «منتهی الحلم» را به هر دو معنا می توانیم تفسیر کنیم که هر دو معنا صحیح است.

گفتنی است که واژه «حلم» در لغت، قرآن مجید و برخی از روایات به معنای عقل و خرد نیز آمده است.1 در این صورت نیز بی تردید پیشوایان معصوم علیهم السلام پایان بخش و منتهای عقل و خرد هستند.

نگاهی به حلم و بردباری پیامبر خدا

نگاهی به حلم و بردباری پیامبر خدا

پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله در دوران زندگی خویش در برابر ناملایمات بردباری نمودند تا جایی که فرمودند:

ما اُوذی نبی بمثل ما اوذیت;1