با پیشوایان هدایتگر صفحه 144

سیاست در علم و تربیت

سیاست در علم و تربیت

امام سجّاد علیه السلام در رسالة الحقوق می فرماید:

وحقّ سائسک بالعلم التعظیم له والتوقیر لمجلسه، وحسن الاستماع إلیه والإقبال علیه;1

حق کسی که سیاست تعلیمی، تربیتی و معرفتی تو به دست اوست این است که او را بزرگ بشماری، به جلسه او احترام کنی، به سخنان او خوب گوش فرا دهی و به او رو آوری.

حضرتش در مقام بیان حق معلّم و وظیفه متعلّم در برابر او نفرمود: حقّ کسی که تو را تعلیم کرده; بلکه فرمود: حق کسی که سیاست تعلیمی، تربیتی و معرفتی تو به دست اوست. امام علیه السلام در عبارت دیگری می فرماید:

وامّا حق سائسک بالمَلک فأن تطیعه ولا تعصیه;2

حقّ کسی که مَلِک توست و سیاست امور تو به دست اوست، این است که از او اطاعت کنی و از فرمان او سرپیچی ننمایی.

این اطاعت، اطاعت مطلقه است، مگر این که معصوم نباشد و امر و نهیی خلاف شرع باشد. البتّه در آن جا مُقیِّد داریم وگرنه این اطلاق محکمی است که بنده باید در جمیع اُمور از مولایش و از کسی که سیاست او را به جهت اصلاح به دست گرفته ـ کسی خود از اهل صلاح است ـ اطاعت کند.