با پیشوایان هدایتگر صفحه 222

چنان که در کتاب های لغت آمده، به هر چراغی مصباح نمی گویند; بلکه مصباح در لغت عرب به این معناست: هو السراج الثاقب المضیئ.1

مصباح آن چراغ و وسیله روشن گری است که در یک جا استقرار و ثبوت دارد و به ذات خود روشن گر است، نه این که نورش را از جایی دریافت کند.

برای مثال: روشن گری لامپ از نیروگاه برق است; ولی خورشید نور است و روشن گری در ذات آن است و بین این دو مورد تفاوت بسیار است.

بنابراین ائمّه علیهم السلام خود وجودشان نور است و ذاتاً روشن گرند. پرسش این که آیا وجود مادّی امام علیه السلام یعنی همین گوشت، پوست و استخوان او که قرآن می فرماید: (قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ);2 «بگو: من فقط بشری همانند شما هستم» این روشن گری را دارد؟

در این مورد به کتاب های حدیثی و تفسیری در ذیل آیه شریفه آن جا که می فرماید: (وَأَشْرَقَتِ اْلأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها);3 «و (در آن روز) زمین به نور پروردگارش روشن می گردد» باید مراجعه نمود.

و نظیر این بحث نسبت به آن ذوات مطهّره و سایر مؤمنان در آخرت نیز وجود دارد که به تفاسیر در ذیل آیه مباکه (یَوْمَ تَرَی الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ یَسْعی نُورُهُمْ بَیْنَ أَیْدیهِمْ وَبِأَیْمانِهِمْ بُشْراکُمُ الْیَوْمَ جَنّاتٌ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا اْلأَنْهارُ خالِدینَ فیها ذلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظیمُ * یَوْمَ یَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَالْمُنافِقاتُ لِلَّذینَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِکُمْ قیلَ ارْجِعُوا وَراءَکُمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا فَضُرِبَ بَیْنَهُمْ بِسُور لَهُ بابٌ باطِنُهُ فیهِ الرَّحْمَةُ وَظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ)4 باید مراجعه نمود.

1. تفسیر غریب القرآن: 169، مجمع البحرین: 2 / 576.
2. سوره کهف (18): آیه 110.
3. سوره زمر (39): آیه 69.
4. سوره حدید (57): آیه 12 ـ 13. تاریکی های معنوی