با پیشوایان هدایتگر صفحه 318

اولاد پیامبر خدا و آیه مباهله

اولاد پیامبر خدا و آیه مباهله

بنابرآن چه در معنای «ذریّه» و «اولاد» در لغت و عرف بیان شد، ائمّه علیهم السلام ذریّه رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله و اولاد آن حضرت هستند. این موضوع از قرآن مجید، سنّت و استعمالات نیز به دست می آید. فراتر این که می توان گفت که اطلاق این دو عنوان بر آنان از حدّ و مرز لغت گذشته و اصطلاح شده است.

نخستین دلیل بر این معنا آیه مباهله است; آن جا که خداوند متعال می فرماید:

(فَمَنْ حَاجَّکَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَأَبْناءَکُمْ وَنِساءَنا وَنِساءَکُمْ وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّهِ عَلَی الْکاذِبینَ);1

هر گاه بعد از علم و دانشی که به تو رسیده، کسانی درباره مسیح با تو محاجّه کنند و به ستیز برخیزند. بگو: بیایید ما فرزندان خود را فرا خوانیم و شما نیز فرزندان خود را; ما زنان خویش را دعوت کنیم شما نیز زنان خود را; ما نفوس خود و شما نیز نفوس خود را بخوانید; آن گاه مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.

واژه «أبناءنا» در این آیه برای حسنین علیهما السلام آمده است. پیامبر اکرم این آیه را به طور عملی تفسیر کردند; یعنی چون در آیه مبارکه به آوردن «أنفسنا» مأمور شدند امیر مؤمنان علی علیه السلام را آوردند و این تفسیر «أنفسنا» شد. و در امتثال امر به آوردن «نساءنا» پیامبر صلی اللّه علیه وآله حضرت صدّیقه طاهره علیها السلام را آوردند و «نساءنا» تفسیر شد و در اطاعت امر به آوردن «أبناءنا» حسنین علیهما السلام را آوردند.

فرق «ذرّیه» و «اولاد» معلوم گشت; ولی دو کلمه «أبناء» و «أولاد» در خصوص فرزندان علی و فاطمه نسبت به رسول اللّه سلام اللّه علیهم أجمعین ترادف دارند. این ترادف از استدلال هایی که ائمّه علیهم السلام در این زمینه نموده اند کاملاً هویداست.

شیخ طبرسی در کتاب الاحتجاج می نویسد:

روزی هارون الرشید از امام کاظم علیه السلام پرسید: به چه دلیل شما ذرّیه یا اولاد پیامبر اکرم صلی اللّه علیه وآله هستید؟