با پیشوایان هدایتگر صفحه 325

آن گاه این آیه را خواند: «... و نوح را پیش از آن هدایت نمود و از فرزندان او داوود، سلیمان و ایّوب...».

تا رسید به زکریا، یحیی و عیسی. عیسی پدر نداشت، با وجود این، از ذریّه نوح خوانده شده است.

پرسید: «من کان أبو عیسی؟ پدر عیسی چه کسی بوده که به ذریه ملحق شده است؟»

حجّاج مدّتی سرش را پایین افکند، شرمنده شد; آن گاه سرش را بلند کرد و گفت:

کأنی لم أقرء هذه الآیة من کتاب اللّه;9

گویی من این آیه را از قرآن نخوانده بودم.

آری! ممکن است حجّاج قرآن را خوانده باشد; ولی قرآن خواندن او با فهم و تدبّر نبوده که اگر قرآن را با فهم و تدبّر می خواند حجّاج نمی شد!

از این داستان، به یاد قصّه ای مشابه و مناسب دیگری افتادم. آن گاه که پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله از دار دنیا رفتند، نقشه بود که ابوبکر را بعد از پیامبر اکرم سر کار بیاورند و جانشین آن حضرت بکنند. آن موقع ابوبکر خارج شهر مدینه بود.

در این هنگام عمر سر و صدا به راه انداخت که نه، پیامبر از دنیا نرفته است، اگر کسی بگوید: محمّد از دنیا رفته، سر از تنش جدا می کنم، کسی چنین سخنی نگوید!

این وضعیّت ادامه داشت تا ابوبکر آمد و در جواب حرف های عمر این آیه را خواند که