با پیشوایان هدایتگر صفحه 350

ائمّه علیهم السلام کاملان در دوستی خدا هستند. آن بزرگواران در محبّت خداوند متعال به مرحله تمام رسیده اند و در این محبّت تامّ هستند.

واژه «تمام» در مقابل نقصان است. برای مثال، اگر ظرفی از آب پر باشد، می گویند: تمامش آب است; ولی اگر پر نباشد می گویند: این ظرف ناقص است بایستی دوباره آب بریزیم تا نقص برطرف گردد.

راغب اصفهانی در معنای واژه «تمام» کلام دقیقی دارد. وی می نویسد:

تمام الشیء انتهاؤه إلی حدّ لا یحتاج إلی شیء خارج عنه;1

تمام بودن چیزی به این است که به اندازه ای برسد که دیگر به چیز مازادی نیاز نباشد.

از همین جا فرق بین دو واژه «تمام» و «کمال» روشن می شود، که تمام یعنی مثلاً این ظرف به حدّی رسید که به چیزی دیگری نیاز نیست و خودش است و مازاد بر آن دیگر جا ندارد و کمال یعنی رسیدن، مثلاً این سیب تا وقتی نرسیده و کال است ناقص است. وقتی آماده بهره برداری شد می گویند: رسیده، لذا گویند: کمال الشیء حصول ما فیه الغرض منه.

محبّت به زبان فارسی به معنای دوست داشتن و مهرورزیدن است. محبّت خداوند متعال چگونه است؟

اشخاصی یک دیگر را دوست می دارند و به هم دیگر با سلام کردن، هدیه دادن و مهمانی رفتن ابراز محبّت می کنند. به راستی محبّت خداوند متعال چگونه است؟ تمام محبّت خداوند متعال که محبّت به حدّ تمام رسیده باشد، یعنی چه؟

محبّت مفهومی است که دو طرف دارد: محبّ و محبوب و تا هر دو نباشند محبت تحقق ندارد.