با پیشوایان هدایتگر صفحه 433

برای نمونه، اگر شما بخواهید در مورد واقعه ای شهادت بدهید، نخست باید خودتان شاهد آن واقعه باشید و در آن جا حضور یابید و علم پیدا کنید، آن گاه آن را در محکمه داوری اعلان کنید تا نزاع از بین برود.

پس حضور شاهد خیلی مهم است. قرآن مجید درباره ماه مبارک رمضان می فرماید:

(فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ);2

پس هر کس از شما در ماه رمضان حضور داشته باشد (و در سفر نباشد) باید آن را روزه بگیرد.

آن چه در شهادت اهمیّت دارد، همان حضور است و اگر حضور نباشد، شهادت تحقّق نمی یابد. از این رو، در کتاب الشهادات بحث شده که آیا شهادت دادنِ کسی به شهادت دادن دیگری ـ الشهادة بالشهادة ـ پذیرفته است یا نه؟ پس حضور در شهادت رکن است.

از طرفی حضور دو نوع است:

1 . حضور بدنی و به اصطلاح امروزی فیزیکی و با رؤیت چشم;

2 . حضور قلبی و رؤیت باطنی.

به عبارت دیگر، حضور گاهی بصری است و گاهی بصیرتی. از این رو، سیّدالشهداء علیه السلام در دعای عرفه می فرماید:

عمیت عینٌ لا تراک علیها رقیباً;3