دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 1403

اما شبات تنها تداعی گر ممنوعیت ها و نواهی نیست. این آیه که «… و شبات راخوشی و مقدس خداوند خوانی» (اشعیای نبی، 58: 13) یادآور اعمال و آداب بسیاری است که تداعی گر اصطلاح عام

و کلی انگ شبات (40) (خوشی روز شبات) است. از جمله این آداب می توان به سه وعده غذای شادمانه روز شبات، پوشیدن لباس شادی وافروختن شمع نام برد.

ممنوعیت خروج از منزل، و حرمت دست زدن به اشیا در روز شنبه نیز از جمله مباحث مطرح و مورد بحث حکیمان تلمودی است. به طور کلی باید گفت که احکام بی شمار روز شبات یک شبکه گسترده از امور جزئی است که از چند مفهوم اساسی درآیین یهود به دست آمده اند و در نهایت به ایجاد ساختاری مینیاتوری و مرکب از هزاران جزء ریز و ظریف که بر گرد چارچوب اولیه جمع شده اند، انجامیده اند.

16) عیدها

اکثر رساله های بخش موعد تلمود درباره روزهای مقدس و مناسبت های ویژه در طی یک سال است. عید نیز چون شبات روز استراحت است، اما با روز هفتم دو تفاوت دارد: اولا، مقررات آن نسبت به شبات از شدت کمتری برخوردار است و ثانیا، در روز شبات انجام هر کاری ممنوع است اما ممنوعیت های روز عید تنها شامل ملخت آوداه (41) (کارهای فیزیکی) می شود.

اعیاد یهود مطابق تقویم قمری است. از جمله این اعیاد روش حودش (42) (روز اول ماه) یعنی زمان رؤیت حسی و با چشم غیرمسلح هلال اول ماه یا زمان ثبوت آن توسط دوشاهد عادل بود. در این جا تلمود بحث مفصلی درباره کیفیت رؤیت هلال و شرایط آن مطرح می کند. عید روش هشانه (43) (رأس السنه) عید سال نو است. اعیاد پسح (44) و سوکوت (45) (عید خیام) نیز احکام خاصی دارند. مراسم یوم کیپور (46) (روز کفاره)، پوریم (47) و حنوکا (48) ازدیگر مناسبت ها در آیین یهود هستند. تلمود درباره اعیاد و مناسبت ها و مسائل مرتبط به آنها به تفصیل سخن

گفته است.

17) ازدواج و طلاق

در این حوزه از دو دسته احکام راجع به دو موضوع مهم سخن به میان می آید: یکی حرمت زنا و تماس جنسی با محارم، و دومی احکام مربوط به ازدواج و طلاق. تورات درحالی که از این حوزه در فرمان «زنا مکنید» تا فهرستی از احکام در سفر لاویان و اضافاتی نیز در سفر تثنیه درباره ممنوعیت ها سخن می گوید، اما تقریبا از رفتار زناشویی مجازسخنی به میان نمی آورد. آنچه در میشنا و تلمود وجود دارد، شبکه ای بسیار مفصل وپیچیده و در عین حال منسجم از قوانین و احکام زناشویی است. ارتباط میان زن و مرد وطرز برخورد دیگران با آن دو، جایگاه عقد ازدواج و کیفیت آن، طلاق نامه، صیغه عقد، مراسم عروسی، احکام زفاف، روابط زوجین با دیگران، حکم زنای با محارم، فرزندمتولد از زنا، مهریه، احکام تفصیلی طلاق، شرایط و مقررات ازدواج، حق مالکیت زن براموال و مباحث جزئی دیگر از جمله مباحثی هستند که فقیهان و حاخامهای یهودی درتلمود از آنها سخن گفته اند.

18) جایگاه زنان