دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 1838

زمان و مکان نگارش انجیل لوقا و کتاب اعمال رسولان درباره زمان نگارش این دو کتاب، آغاز خود آنها دو نکته را آشکار می کند: یکی این که کتاب اعمال رسولان حتما بعد از انجیل لوقا نوشته شده است، چون نویسنده در ابتدای آن به نوشته اول خود، یعنی انجیل سوم، اشاره می کند: «صحیفه اول را انشا نمودم ای تیوفلس!» (94) نکته دیگر این است که در ابتدای انجیل لوقا آمده است که «از آن جهت که بسیاری دست خود را دراز کردند به سوی تألیف حکایت آن اموری که نزد ما به اتمام رسید … من نیز مصلحت چنان دیدم که همه را … به تو بنویسم ای تیوفلس!» بنابراین، او در زمانی انجیل خود را می نوشته که قبل از او عده زیادی دست به چنین کاری زده بوده اند. و گفته شد که امروزه غالب محققان معتقدند انجیل نویسی در اواسط دهه 60 میلادی آغاز گشت. پس تاریخ نگارش این انجیل نمی تواند قبل از سال 70 میلادی باشد.

از سوی دیگر، در بحث اناجیل همنوا گفته شد که چون همه مطالب انجیل مرقس در این انجیل تکرار شده، پس انجیل مرقس منبعی برای انجیل لوقا بوده است؛ و در بحث انجیل مرقس گذشت که غالب محققان تاریخ نگارش این انجیل را بین سالهای 65 70 میلادی می دانند. پس انجیل لوقا باید بعد از سال 70 میلادی نگاشته شده باشد.

برخی از محققان می گویند از بین سه انجیل همنوا، انجیل لوقا از نظر تاریخ نگارش آخرین است. (95) برخی دیگر بر

این عقیده اند که انجیل لوقا تنها از انجیل متی استفاده کرده است. (96)

همه این شواهد نشان دهنده آن است که این انجیل نمی تواند قبل از انجیل متی نوشته شده باشد. قبلا نیز گفته شد که برخی تاریخ نگارش انجیل متی را تا حدود سال 90 میلادی احتمال می دهند، ولی غالبا اندکی قبل یا بعد از سال 70 میلادی را قویتر می دانند.

بنابراین، تاریخ نگارش دو کتاب انجیل لوقا و اعمال رسولان در زمانی بین سالهای 70 90 است، که 80 تا 85 معمولتر است. (97) البته برخی تاریخ نگارش این انجیل را تا حدود 100 میلادی هم احتمال داده اند. (98) با این همه، برخی قبل از سال 64 میلادی را محتمل می دانند، و دلیل آنها این است که کتاب اعمال رسولان، که بیشتر به سفرها و فعالیتهای پولس می پردازد، ماجرای پولس را به پایان نبرده، و در حدود سال 62 میلادی ختم کرده است. بنابراین، کتاب اعمال نمی تواند خیلی دیرتر از این تاریخ نوشته شده باشد، و انجیل لوقا هم قبل از اعمال نوشته شده است. پس تاریخ نگارش آن جلوتر از این تاریخ است. (99)

علت ناتمام ماندن ماجرای پولس در کتاب اعمال رسولان معلوم نیست. البته این نمی تواند دلیل محکمی برای نشان دادن تاریخ نگارش این کتاب باشد و با ادله فراوان محققان مقابله کند.

از خود این دو کتاب چیزی درباره مکان نگارش آنها به دست نمی آید. در این باره شهرهای زیادی نام برده شده است که هیچ کدام دلیل قطعی ندارند. (100)

نوشته های منسوب به یوحنا بررسی مؤلف یا مؤلفان و نیز تاریخ نگارش نوشته های منسوب به یوحنا از این جهت اهمیت دارد که غیر از

رساله های پولس، تنها نوشته هایی در عهد جدید هستند که الهیات و مسیح شناسی عیسی خدایی را ترویج می کنند. بنابراین، نوشته های عیسی خدایی عهد جدید به دو نفر منسوب اند: پولس و یوحنا. حال این سؤال پیش می آید که آیا این دو دسته نوشته دو منشأ جدا داشته اند یا این که یکی از آنها تحت تأثیر دیگری بوده است؟ در عهد جدید، انجیل چهارم، سه رساله و کتاب مکاشفه به یوحنا منسوب اند، که اینک به بررسی آنها می پردازیم.