دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 1839

الف) انجیل به روایت یوحنا

انجیل به روایت یوحنا

انجیل چهارم با سه انجیل دیگر بسیار متفاوت است. علاوه بر این که تنها انجیلی است که الهیات عیسی خدایی را ترویج می کند، از نظر سبک نگارش و ترکیب و مطالب با اناجیل دیگر بسیار متفاوت است. در این انجیل مثل وجود ندارد؛ در حالی که به گفته سه انجیل دیگر، حضرت عیسی بسیاری از مطالب را در قالب مثل بیان می کرده است. تعداد اندکی معجزه، یعنی هفت عدد، در آن نقل شده، که پنج عدد آنها در اناجیل دیگر موجود نیست. نیز سخنان و مراودات حضرت عیسی در این انجیل با سه انجیل دیگر متفاوت است. (101) از این رو، تحقیق درباره وثاقت این انجیل از نظر نویسنده، منبعی که از آن استفاده کرده، و تاریخ نگارش آن، اهمیت ویژه ای یافته است.

تاریخ نگارش انجیل یوحنا

چه در سنت مسیحی و چه در میان محققان امروزی، کمتر کسی در این مطلب شک کرده است که در میان چهار انجیل موجود در مجموعه عهد جدید، انجیل یوحنا از نظر تاریخی آخرین است. (102) اما این که این انجیل در چه زمانی نوشته شده، بیش از سه انجیل دیگر مورد اختلاف واقع شده است؛ به گونه ای که از قبل از سال 70 میلادی تا نیمه دوم قرن دوم احتمال داده شده است؛ اما اکثریت دانشمندان نه قدمت سال 70 میلادی را قبول دارند و نه تأخر آن را تا نیمه دوم قرن دوم. (103) هرچه از نیمه دوم قرن دوم به عقب برگردیم، تعداد قائلان به آن تاریخ بیشتر می شود؛ مثلا تعداد قابل توجهی معتقدند که در نیمه اول قرن دوم نگاشته شده است. (104) همچنین هرچه از سال 70 میلادی به جلو

بیاییم، باز تعداد قائلان به آن افزایش می یابد؛ (105) و ظاهرا این دو در حدود پایان قرن اول به هم می رسند. بنابراین، قویترین قول این است که این کتاب در حدود پایان قرن اول نگاشته شده است، (106) و شاید بهترین فاصله زمانی نگارش این کتاب بین سالهای 90 تا 115 میلادی باشد. (107) سنت مسیحی هم به همین تاریخ، یعنی پایان قرن اول، مایل بوده است. (108) بنابراین، آنچه توماس میشل درباره نظر دانشمندان مسیحی درباره تاریخ نگارش این انجیل گفته است، صحیح به نظر نمی رسد:

اما دانشمندان در مورد تاریخ نگارش آن [انجیل یوحنا] اختلاف دارند، و سالهایی که حدس زده شده، از 65 تا 90 را شامل می شود، که البته تاریخ اول (یعنی سال 65) را ترجیح داده اند. (109)

چنان که گفته شد، کسانی که تاریخ نگارش این انجیل را به قبل از سال 70 میلادی برگردانیده اند، بسیار نادرند.

نویسنده انجیل یوحنا

چه کسی انجیل یوحنا را نوشته است؟ نویسنده ای مسیحی به نام کشیش دکتر فهیم عزیز، به این سؤال چنین پاسخ می دهد: