دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 1840

این سؤال مشکل است، و جواب به آن بررسی و تحقیق گسترده ای را می طلبد، و غالبا به این عبارت ختم می شود که غیر از خدای یگانه هیچ کس نمی داند چه کسی این انجیل را نوشته است. (110)

از پایان قرن دوم میلادی به بعد، اعتقاد غالب در کلیسای مسیحی این بوده است که این انجیل به دست یوحنا، پسر زبدی، که یکی از حواریون بوده، نوشته شده است؛ (111) تا این که این اعتقاد در قرن نوزدهم زیر سؤال رفته است. (112)

یوحنا، پسر زبدی، از حواریون است، و نام او همه جای عهد جدید همراه نام حواریون آمده

است. او از اولین کسانی است که به حضرت عیسی ایمان آورده است. او با برادرش یعقوب، همراه پدرشان زبدی، مشغول تعمیر تور ماهیگیری خود بودند که حضرت عیسی آن دو برادر را دعوت کرد و آنها در پی آن حضرت رفتند. (113) پس از این او از حواریون می گردد. اعتقاد کلیسابر این بوده است که یوحنای حواری مدت طولانی زیست و در اواخر عمر در افسس در آسیای صغیر می زیسته و نزدیک به پایان عمرش انجیل چهارم را در این شهر نوشته است. (114)

برای اثبات این قول عمدتا دو شاهد اقامه شده است: یکی از درون خود کتاب و دیگر از خارج آن و شهادت دیگران. از برخی قسمتهای این کتاب حدس زده می شود که این انجیل باید به دست یکی از همراهان حضرت عیسی نوشته شده باشد. اما عمده این موارد حدسی است. تنها باب آخر انجیل یوحنا علایمی درباره نویسنده به دست می دهد که بسیار مفیدند. در این باب از شاگردی سخن رفته است که عیسی به او محبت می نمود. (115) در همین باب می گوید: همین شاگرد محبوب بود که هنگام شام آخر بر سینه حضرت عیسی تکیه زده بود. (116) در پایان هم می گوید: «و این شاگردی است که به این چیزها شهادت داد و اینها را نوشت». (117)

با بررسی خود انجیل یوحنا و اناجیل دیگر به دست آورده اند که این شاگرد محبوب که احتمالا بسیار جوان یا حتی کودک بوده است که در هنگام شام آخر به سینه حضرت عیسی تکیه داده همان یوحنا پسر زبدی بوده است. اما مشکل این است که بسیاری معتقدند باب آخر بعدا و به دست شخص دیگری نوشته

شده است؛ (118) و اگر این باب حذف شود، از درون خود کتاب نمی توان شاهد محکمی برای تعیین نویسنده آن پیدا کرد.

دلیل دیگر شهادتی است که ایرنئوس در حدود سال 180 میلادی از پلیکارپ که اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم می زیسته و شاگرد یوحنای حواری بوده است نقل می کند؛ و آن شهادت این است که یوحنای حواری نویسنده انجیل سوم است. (119)

دانشمندان این دلیل را هم رد می کنند و می گویند به شهادت ایرنئوس نمی توان اعتماد کرد، چون قبل از او و در اواسط قرن دوم ژوستین شهید از یوحنای رسول سخن می گوید و درباره او مطالبی می نویسد، اما هیچ ذکری از انجیل او نمی کند؛ در حالی که کتاب مکاشفه را به او نسبت می دهد. پس نویسنده انجیل چهارم فردی غیر از یوحنای رسول است. (120)

یوسبیوس که در اوایل قرن چهارم می زیسته، از پاپیاس که در اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم می زیسته نقل می کند که در این زمان یوحنای دیگر که به «پیر» معروف بوده، در افسس زندگی می کرده است. عده ای از محققان جدید می گویند که در واقع یک یوحنا در افسس می زیسته، که همین یوحنای پیر بوده، و او انجیل چهارم را نوشته است، و بعدا با یوحنای رسول مشتبه شده است. (121)