دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 1897

«. 78. Sergei Nikolaevich Bulgakov »

«. 79. Sohiology »

«. 80. John D. Zizioulas »

«. 81. Khoruzhii »

«. 82. Palamite theology »

عیسی و ادیان جهانی (1)

عیسی و ادیان جهانی (1)

اگر ما، مسیحیان امروزی، از جایی که در آنیم آغاز کنیم، از وسط شک و تردید شروع کرده ایم، شک و تردیدی که هنگام سخن گفتن از عیسی یعنی همان شخصیت تاریخی که در ثلث اول قرن اول تاریخ مسیحی در جلیل می زیست به ما یورش می آورد. چون تحقیقات درباره عهد جدید آشکار کرده است که اگر سعی کنیم نوزده و نیم قرن پیش را ازنظر بگذرانیم، چه آگاهی های ناقص و مبهمی در اختیار ماست و درعین حال سهم تخیلات ما در «تصاویری» که از عیسی داریم چقدر زیاد و متنوع است! این گفته به یک معنا صحیح است که او را میلیون ها انسان پرستش می کرده اند؛ اما به معنای دیگر، باتوجه به قصد درونی افراد، تعدادی از موجودات مختلف پرستیده شده اند، که می توان گفت از جهاتی مشابه و از جهاتی متفاوت اند، ولی تحت نام عیسی یا عنوان مسیح قرارمی گیرند. برخی او را به صورت قانونگذاری سخت گیر و قاضی ای سازش ناپذیر، وبرخی دیگر به صورت شخصیتی با رأفت و عطوفت بی پایان به تصویر کشیده اند؛ برخی او را روان شناسی الهی که زوایای روح افراد را می کاود و آنان را شفا

می دهد، و برخی دیگر وی را پیامبری که در پی عدالت اجتماعی است و می خواهد با فقرا و مستضعفان باعدالت برخورد شود، می دیده اند؛ برخی او را موجودی فوق طبیعی که بر همه چیز قادرو داناست و در هاله ای از نور شکوهمند قرار گرفته، و برخی دیگر شخصیت انسانی واقعی ای که در چارچوب فرهنگ روزگار خویش می زیسته، به حساب می آورده اند. اوبه صورت شخصیتی به تصویر کشیده شده است که هم اهل مداراست و هم متعصب، هم والامقام و فارغ البال و هم «انسانی برای دیگران» است که رنج های انسانی را متحمل می شود و در درد و غم های انسان فانی سهیم می گردد … هر یک از این «تصاویر» ممکن است به یکی از رشته های متعدد سنت عهد جدید تمسک جسته باشد. اما در همه این موارد، تخیلات اجتماعی یا فردی، آرمان های خویش را به اندازه ای که بیانات عهد جدیدتأیید می کند، منعکس می سازد و چهره ای از مسیح که متناسب با نیازهای روحی پیروان خویش است، ارائه می کند. این درحالی است که ورای این مجموعه چهره های آرمانی، مردی از اهالی ناصره قرار گرفته که بسیار ناشناخته است. روشن است که بیان فویر باخ (1) درباره اندیشه خدا، که آن را بازتابی از آرمان های انسانی می شمارد، در این جا قدری کاربرد دارد. عیسی یک انسان حقیقی بود که در قرن اول در فلسطین می زیست؛ اماتصورات ذهنی درباره او، که عبادت مسیحی در اعصار مختلف و بخش های مختلف کلیسا بر آن متمرکز بوده، چنان متنوع است که باید تا اندازه ای منعکس کننده تنوع روحیات و آرمان ها، و بالاتر از همه، تنوع نیازهای معنوی جهان مؤمنان به او باشد.جنبه هایی از سنت های پیرامون عیسی، با امیدها و امیال انسان ها گره خورده است تا این «تصاویر» مختلف را

بسازد؛ بنابراین چهره ای که عهد جدید از عیسی ارائه می دهد، مانند یک اثر هنری بزرگ، می تواند برای انسان های متعدد تبدیل به اشیای متعددی گردد.