دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 2000

ای مزدا!

این [همه] در شمار پسین چگونه خواهد بود؟ (یسنه هات 31، بند14).

… من چنین کسانی را به نیایش تو رهنمون خواهم شد و همه آنان را از «گذرگاه داوری» (17) خواهم گذراند (یسنه هات 46، 10).

ای مزدااهوره!

اینک تو را و «اشه» و «بهترین منش» و «شهریاری مینوی» را می ستایم و نیایش می گزارم.

من خواهانم که رهرو راه [راست] باشم [و] در «گرزمان» (18) به گفتار رادمردان [تو] گوش فرا دهم (یسنه هات 50، بند4).

مزدی که «زرتشت» به «مگونان» (19) نوید داده، در آمدن به «گرزمان» است، آن جا که ازآغاز سرای «مزدااهوره» بوده است (یسنه هات 51، بند 15).

سرودهای فوق، به وضوح نشان از بشارت آمدن روز قیامت و غلبه نیکی بر بدی، پل داوری (پل چینوت یا صراط) و بهشت برین دارد؛ اما در هیچ کدام از این سروده های مربوط به آخرت کارکردی برای سوشیانت پیش بینی نشده است.

براین اساس، می توان نتیجه گرفت که کاربرد سوشیانت در گاثاها به گونه ای کاملامشهود عام و غیرمبتکرانه بوده؛ و چنان می نماید که زرتشت در این سروده ها از واژه مذکور به مثابه مفهومی آشنا یا قابل درک برای مردمانش بهره جسته است. این نکته را بامروری بر گاثاها بی دشواری می توان دریافت؛ زیرا جنبه های انقلابی آموزه های زرتشت، چون طرد همه جانبه دئوه ها (دیوان) و نفی شراب خواری، ممنوع کردن قربانی های خونین و ارادت یکپارچه او به اهوره مزدا، همواره تمایزی قابل شناخت داشته اند. این همه در حالی است که در گاثاها، نه فقط مفهوم «منجی»، در مقایسه با آنچه گذشت، دقیقا تبیین نشده، بلکه زرتشت با سوشیانت نامیدن خود و آنان که خواهندآمد، از این واژه به شکلی غیراختصاصی بهره گرفته است. به عبارت دیگر، با توجه به شیوه و کاربرد

واژه سوشیانت در گاثاها، می توان گفت که مفهوم موعود دستاورد ابتکاریا رسالت زرتشت نبوده است.