دانستنیهای ادیان و مذاهب صفحه 737

منصور پس از شهادت محمد، و اطمینان از اینکه او در مدینه قیام نمی کند، عیسی بن موسی را از مدینه به نبرد با ابراهیم در بصره فرا خواند. ابراهیم از بصره بیرون رفت و دو سپاه در قریه ای نزدیک کوفه به نام «با خمری» با یکدیگر برخورد کردند. نخست سپاه عیسی شکست خورد، ولی به دستور ابراهیم سپاه وی تعقیب آنان را رها کرده، و بازگشتند. سپاه عیسی به تصور اینکه لشکریان ابراهیم گریخته اند، به آنان یورش آوردند و گروه زیادی را کشتند و گلوله ای نیز بر پیشانی ابراهیم وارد شد و او در 42 سالگی به شهادت رسید. سر او را جدا کرده و نزد منصور فرستادند. برخی تاریخ شهادت او را اواخر ذی قعده (بیست و پنجم) و برخی دیگر ذی حجه نوشته اند. (6)

5 - شهید فخ

وی حسین فرزند علی فرزند حسن مثلث (حسن بن حسن بن حسن بن علی علیه السلام) بود که علیه هادی عباسی قیام کرد. مبدا قیام او مدینه بود. پس از استیلا بر مدینه، عازم مکه شد، ولی در مکانی به نام فخ با سپاه بزرگی از عباسیان مواجه شد، و حسین به دست آنان به شهادت رسید. تاریخ شهادت او را روز هشتم ذی حجه سال 169 نوشته اند. برخی نیز سال 170 هجری گفته اند. از امام جواد علیه السلام نقل شده است که پس از حادثه کربلا، حادثه ای فجیع تر از حادثه فخ نبود. (7)

مورخان نوشته اند که هادی دستور داد همه اسیران را بکشند و بدنهایشان را در دروازه بغداد به دار آویزند. (8)

6 - یحیی بن عبد الله

یحیی بن عبد الله بن حسن بن حسن بن علی علیه السلام پس از شهادت حسین فخی از مکه به دیلم (مازندران) گریخت و در آنجا پرچم مبارزه با هارون الرشید را بر افراشت. مردم آن خطه با او بیعت کردند. هارون از این جریان نگران شد و به فکر چاره افتاد. سرانجام فضل بن یحیی را با لشکری بسیار ماموریت داد تا با هر وسیله ای، غائله را پایان دهد. فضل با خدعه و فریب و دادن امان از طرف هارون وی را به بغداد آورد، و هارون از وی استقبال کرد و او را به زندان افکند، و چون یحیی از مردان علم و فضیلت بود، هارون وی را در مجالس دانشمندان حاضر می کرد و سپس به زندان باز می گرداند، و سرانجام پس از دو ماه، در سال 175 هجری در زندان در گذشت. (9)

7 - قیام ابن طباطبا

وی محمد بن ابراهیم فرزند اسماعیل بن ابراهیم فرزند حسن مثنی است. او در زمان حکومت مامون در کوفه قیام کرد. ابو السرایا نیز به یاری او برخاست. آنان بر کوفه استیلا یافتند و پس از آن واسط و بصره را نیز فتح کردند.

خبر قیام او به مکه و مدینه و یمن رسید. در آن مناطق نیز علویان به حمایت از او قیام کردند. وی پس از چهار ماه از قیامش به طور ناگهانی کشته شد (199 ه).

8 - محمد بن محمد بن زید