- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 3
- فصل اول: پرتویی در ابتدای راه 7
- اشاره 7
- ١. پیامد بدعت 9
- ٢. بدعت در لغت 19
- ٣. بدعت در اصطلاح 20
- اشاره 23
- الف) بدعت از دیدگاه قرآن کریم 24
- ب) معنا و آثار بدعت از دیدگاه روایات 29
- اشاره 35
- الف) گمان رسیدن به مقام بالای عبادت خدای تعالی 36
- ب) پیروی از هوا و هوس 41
- ج) تسلیم در برابر غیر قرآن و سنت 42
- ٧. تقسیم بدعت 48
- اشاره 62
- فصل دوم: نقش اهل بیت پیامبر: در مبارزه با بدعتها 62
- ١. جبر و تفویض 63
- اشاره 66
- ٢. رأی و قیاس 66
- اشاره 69
- ٣. تشبیه و تجسیم 69
- الف) وجه (صورت) 72
- ب) یدان (دو دست) 72
- تأویل آیاتی که در ظاهر بر تشبیه و تجسیم دلالت میکنند 72
- ج) استواء (استیلا یافتن یا قرار گرفتن) 75
- د) خشم و خشنودی 75
- اشاره 77
- ب) هشدار به مردم از پیروی این افراد و آشکار کردن دروغهای آنها 78
- الف) ابراز بیزاری و لعن آنان 78
- ج) رد سخنان باطلِ غالیان 82
- اشاره 91
- فصل سوم: چیزی که دلیل دارد بدعت نیست 91
- اشاره 98
- کارهای منسوب به بدعت 98
- ١. جشن گرفتن در میلاد نبوی و مناسبتهای اسلامی 99
- ٢. رفتن به زیارت قبر پیامبر و ائمّه و صالحان 105
- اشاره 105
- الف) استحباب سفر برای زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) 108
- ب) بررسی دلیل قائلین به تحریم سفر به قصد زیارت قبر رسول خدا (ص) 110
- ج) مناقشه در دلیل ابن تیمیه بر تحریم 113
- اشاره 116
- ١. نهی از متعه حج 116
- فصل چهارم: نمونههایی از بدعت 116
- اشاره 116
- الف) نهی از متعه حج از چه زمانی پیدا شد؟ 120
- ب) موضع مسلمانان در برابر این نهی 122
- اشاره 124
- ٢. اقامه نماز تراویح به جماعت 124
- الف) نخستین کسی که فرمان داد تراویح را به جماعت بخوانند 128
- ب) موضع مسلمانان در برابر بدعتِ خواندنِ نماز تراویح به جماعت 130
- اشاره 133
- ٣. نماز ضُحی 133
- الف) وقت نماز ضحی 134
- یک - روایات مجمل 134
- اشاره 134
- ب) روایات اهل سنت درباره این مسئله 134
- دو - روایات ضعیف و جعلی 137
- سه - روایاتی که مشروعیت نماز ضحی را نفی میکند 139
- 4. نمونههای دیگری از بدعت 142
- نتیجه 143
- کتابنامه 145
بپرهیز از اینکه سنت بدی را که بدعت است، رواج دهی که هرگاه بنده خدا سنت بدی را رواج داد، گناه این کار و گناه همه کسانی که به آن بدعت عمل کنند، بر گردن او خواهد بود.
آن حضرت در خطبهای میفرماید:
أُوصِیکُمْ بِتَقْوَی الله. . . و إِیَّاکُمْ وَ مُحْدَثَاتِ الأُمُورِ؛ فَإِنَّ کُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَ کُلَّ بِدْعَةٍ ضَلالَة.(1)
شما را به رعایت تقوای الهی سفارش میکنم. . . از امور نوآمده بپرهیزید که هر نوآمدی بدعت است و هر بدعتی، گمراهی.
از حضرت پیامبر اکرم (ص) روایت شده که فرمود:
مَنْ سَنَّ فِی الإسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعدَهُ، کُتِبَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَ لایُنْقَصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْءٌ وَ مَنْ سَنَّ فِی الإسْلامِ سُنَّةً سَیئَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ، کُتِبَ عَلَیهِ مِثْلُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَلایُنْقَصُ مِنْ أوْزارِهِمْ شَیْءٌ. (2)
هرکس در اسلام سنت نیکویی رواج دهد، برای او به میزان پاداشِ هرکس به آن سنت پسندیده عمل کند، نوشته میشود؛ بدون اینکه از پاداش آنها چیزی کاسته شود و هرکس در اسلام سنت ناروایی رواج دهد، برای او به میزان گناهِ هرکس به آن سنت ناپسند عمل کند، نوشته میشود؛ بدون اینکه از گناه آنها چیزی کاسته شود.
همچنین نقل شده است که ایشان فرمود:
«أَبَی اللهُ لِصَاحِبِ الْبِدْعَةِ بِالتَّوْبَةِ» ؛ «خداوند توبه بدعتگذار را نمیپذیرد» . به آن حضرت گفته شد: «دلیل
1- مسند احمد، ج ۴، صص ١٢۶ و ١٢٧؛ بحار الانوار، ج٢، ص٢۶٣؛ به نقل از شیخ مفید، در بعضی نسخهها در پایان این روایت اضافه شده: «و کل ضلالة فی النار» ؛ «و هر گمراهیای در آتش است» .
2- صحیح مسلم، ج۵، ص٢٠۶.