نماز تراویح، سنت یا بدعت؟ صفحه 32

است». (1) آیا می توان استقبال این تعداد مسلمان را کاشف از استقبال همه مسلمانان در همۀ زمانها تا روز قیامت دانست؟

مشکل سوّم: اختلاف در تعداد شبهایی است که می گویند پیامبر اکرم برای نماز تراویح به مسجد آمده اند!.

بنابر آنچه بخاری در کتاب الصوم صحیح خود نقل کرده است، پیامبر، چهار شب نماز تراویح را به جماعت خوانده اند، ولی بنا به روایتی که در باب التحریض علی قیام اللیل آورده، دو شب نماز تراویح را به جماعت خوانده اند، مسلم نیز در این نقل دوّم، با بخاری موافق است وچنان که در ابتدا گذشت، از آنچه غیر بخاری و مسلم نقل کرده اند نیز چند عدد مختلف به دست می آید؛ مانند: سه، پنج، هفت وبیست شب که حاکی از اهمّیّت ندادن ناقلین به تطابق نقل با عمل واقعی پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) است! پس از کجا می توان مطمئن بود که سایر مندرجات حدیث، صحیح بوده و پیامبر اکرم تراویح را تأیید کرده باشد؟

مشکل چهارم: بعضی از موافقان، استدلال دیگری دارند؛ طبق این روایات، پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) عملاً تراویح را انجام داده اند .

در پاسخ می گوییم: آنچه در این نقل به پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) نسبت داده شده است، خواندن این نماز در دوّ یا حدّ اکثر چهار شب و حد اکثر