- سخن مجمع 1
- عدم مشروعیّت نماز تراویح از منظر قرآن وسنّت 13
- پیدایش نماز تراویح 14
- دستۀ اوّل از روایات 23
- نماز تراویح در روایات اهل بیت(علیهم السلام) 23
- دسته دوّم از روایات 24
- سنّت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از زبان اهل بیت(علیهم السلام) 27
- موضع صحیحین در برابر نماز تراویح 28
- تحقیقی در حدیث صحیحین 31
- جمع شدن مردم بر یک امام در عصر عمر 34
- اختصاص تشریع به خداوند 39
- توجیهاتی برای گریز از مشکل بدعت 42
- چکیدۀ بحث 53
ابی بن کعب جمع کرد. شب دیگری با وی به مسجد رفتم. مردم را دیدم پشت سر امام خود نماز می خوانند. عمر گفت: این خوب بدعتی است و آنان که به جای انجام آن می خوابند، بهتر از آنانند که بر می خیزند که مرادش آخر شب بود؛ چون مردم در اوایل شب، این نماز را می خواندند».
شارحان صحیح، به این نکته اعتراف دارند که بجا آوردن این نماز، از روز اوّل، مشروع نبوده است. این مسأله را درضمن دو امر بیان می کنیم:
1- بخاری می گوید:
«چون پیامبر(صلی الله علیه و آله) از دنیا رفت، کار مردم بر همین منوال بود. در زمان خلافت ابو بکر هم همین طور...».
شارحان، این کلام را این گونه تفسیر کرده اند که «بر همین منوال» یعنی؛ عدم برگزاری تراویح به جماعت. و این که پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) مردم را برای تراویح جمع نکرده بود (1).
بدر الدین عینی می گوید:
«کار مردم بر همین منوال بود؛ یعنی ترک جماعت سپس می افزاید:
اگر اشکال شود و کسی بگوید که: ابن وهب، از ابو هریره روایت کرده که در ماه رمضان، پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) شبی از خانه خارج شد و به
1- (1) - فتح الباری، ابن حجر: 203/4.