اصول عقاید از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام صفحه 109

1- 309. بحارالأنوار، ج 4، ص 115، ح 40.

2- 310. سوره جاثیه، آیه 29.

3- 311. توحید صدوق، ص 136، باب 10، ح 8.

4- 312. اسفار، ج 6، ص 179.

5- 313. بحارالأنوار، ج 4، ص 79، ح 2.

علم الهی به جزئیات از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام

1 - امام علی علیه السلام در توصیف خداوند متعال می فرماید: «یعْلَمُ عَجِیجَ الْوُحُوشِ فِی الْفَلَوَاتِ وَ مَعَاصِی الْعِبَادِ فِی الْخَلَوَاتِ وَ اخْتِلافَ النِّینَانِ فِی الْبِحَارِ الْغَامِرَاتِ وَ تَلاطُمَ الْمَاءِ بِالرِّیاحِ الْعَاصِفَاتِ»؛(1) «خداوند صدای حیوانات را در بیابان ها و گناهان بندگان در مکان های خلوت و حرکت ماهی ها را در دریاهای عمیق و موج های آب توسط طوفان ها را می داند.»

2 - امام علی علیه السلام در خطبه ای می فرماید: «قَدْ عَلِمَ السَّرَائِرَ وَ خَبَرَ الضَّمَائِرَ، لَهُ الإِحَاطَهُ بِکُلِّ شَی ءٍ وَ الْغَلَبَهُ لِکُلِّ شَی ءٍ»؛(2) «به تمام اسرار آگاه است و از همه ضمائر و نهان ها باخبر می باشد و به همه چیز احاطه دارد و بر همه چیز غالب است.»

علم بی منتهای الهی

1 - امام علی علیه السلام فرمود: «عِلْمُهُ بِالْأَمْوَاتِ الْمَاضِینَ کَعِلْمِهِ بِالْأَحْیاءِ الْبَاقِینَ وَ عِلْمُهُ بِمَا فِی السَّمَاوَاتِ الْعُلَی کَعِلْمِهِ بِمَا فِی الْأَرَضِینَ السُّفْلَی»؛(3) «علم خداوند به مردگان گذشته مثل علم اوست به زندگانی که باقی هستند و علم او به آنچه در درجات بالای آسمان ها است مانند علم اوست به آنچه در درجات پایین زمین می باشد.»

2 - و نیز فرمود: «لَکِنَّهُ سُبْحَانَهُ أَحَاطَ بِهَا عِلْمُهُ وَ أَتْقَنَهَا صُنْعُهُ وَ أَحْصَاهَا حِفْظُهُ لَمْ یعْزُبْ عَنْهُ خَفِیاتُ غُیوبِ الْهَوَاءِ وَ لا غَوَامِضُ مَکْنُونِ ظُلَمِ الدُّجَی وَ لا مَا فِی السَّمَاوَاتِ الْعُلَی إِلَی الْأَرَضِینَ السُّفْلی...»؛(4) «... و لکن خداوند علمش بر آن ها سایه افکنده و آفرینش آن ها را محکم قرار داده و حفظ او آن ها را شماره کرده است، از او غیب های مخفی هوا و اسرار پشت پرده ظلمت های شب مخفی نیست و آنچه در آسمان های بالا و طبقات زیرین زمین است از او پوشیده نیست.»

3 - و نیز فرمود: «فَلا لَهَا مَحِیصٌ عَنْ إِدْرَاکِهِ إِیاهَا وَ لا خُرُوجٌ مِنْ إِحَاطَتِهِ بِهَا وَ لا احْتِجَابٌ عَنْ إِحْصَائِهِ لَهَا وَ لا امْتِنَاعٌ مِنْ قُدْرَتِهِ عَلَیهَا»؛(5) «اشیا از علم خداوند گریزی