اصول عقاید از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام صفحه 242

1- 750. الخصال، ص 76، ح 97 ؛ کافی، ج 1، ص 407، باب مایجب من حق الامام، ح 8.

2- 751. الخصال، ج 1، ص 116، ح 97.

3- 752. الخصال، ج 1، ص 116، ص 97.

4- 753. کافی، ج 1، ص 410، باب سیره الامام، ح 1.

و نیز فرمود: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی فَرَضَ عَلَی أَئِمَّهِ الْعَدْلِ أَنْ یقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَهِ النَّاسِ کَیلا یتَبَیغَ بِالْفَقِیرِ فَقْرُهُ»؛(1) «خداوند بر پیشوایان حق، واجب کرده که خود را با مردم ناتوان همسو کنند تا فقر و نداری، تنگدست را به هیجان نیاورد و به طغیان نکشاند.»

و نیز فرمود: «عَلَی أَئَمَهِ الْحَقِ ّ بِأَنْ یتَأَسَّوا بِأَضْعَفِ رَعِیتِهْم حالاً فِی الأَکْلِ وَ الِلّباسِ، وَ لایتَمَیزُونَ عَلَیهِمْ بِشَی ءٍ لایقْدِرُونَ عَلَیهِ، لِیراهُمْ الْفَقِیرُ فَیرْضی عَنْ اللَّهِ تَعالی بِما هُوَ فِیهِ، وَ یراهُمْ الْغَنِی فَیزْدادُ شُکْراً وَ تَواضُعَاً»؛(2) «بر رهبران به حقّ جامعه است که به ضعیف ترین فرد از مردم خود در زندگی خوراک و لباس تأسی نمایند و در چیزی که مردم قدرت ندارند بر آنان امتیاز پیدا نکنند، تا آنکه فقیر آنان را دیده و به وضعیتی که دارند راضی گردند، و بی نیاز نیز او را دیده و شکر و تواضع او زیاد گردد».

19 - حکم کردن به دستورات الهی

امام علی علیه السلام فرمود: «حَقٌّ عَلَی الإِمامِ أَنْ یحْکُمَ بِما اَنْزَلَ اللَّهُ وَ أَنْ یؤَدِی الأَمانَهَ، فَإِذا فَعَلَ فَحَقٌّ عَلَی النَّاسِ أَنْ یسْمَعُوا لَهُ وَ أَنْ یطِیعُوا وَ أَنْ یجِیبُوا إِذا دُعُوا»؛(3) «بر رهبر است که به آنچه نازل شده حکم نماید و امانت را ادا کند، و چون چنین کند بر مردم است که سخنان او را شنیده و او را اطاعت کرده و هنگام دعوت او را اجابت کنند».

عدم جواز اطاعت از امام فاسق

امام علی علیه السلام فرمود: «احْذَرُوا عَلَی دِینِکُمْ ثَلاثَهً... وَ رَجُلاً آتَاهُ اللَّهُ سُلْطَاناً فَزَعَمَ أَنَّ طَاعَتَهُ طَاعَهُ اللَّهِ وَ مَعْصِیتَهُ مَعْصِیهُ اللَّهِ وَ کَذَبَ لِأَنَّهُ لا طَاعَهَ لِمَخْلُوقٍ فِی مَعْصِیهِ الْخَالِقِ... إِنَّمَا الطَّاعَهُ للَّهِ ِ وَ لِرَسُولِهِ ص وَ لِوُلاهِ الْأَمْرِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ اللَّهُ بِطَاعَهِ الرَّسُولِ صلی الله علیه وآله لِأَنَّهُ مَعْصُومٌ مُطَهَّرٌ لا یأْمُرُ بِمَعْصِیتِهِ وَ إِنَّمَا أَمَرَ بِطَاعَهِ أُولِی الْأَمْرِ لِأَنَّهُمْ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ لا یأْمُرُونَ بِمَعْصِیتِهِ»؛(4) «بر دینتان از سه دسته بترسید... کسی که خداوند به او سلطنت داده و گمان کرده که طاعت او طاعت خدا و نافرمانی او نافرمانی خداست ولی دروغ می گوید؛ زیرا نباید از مخلوق اطاعت کرد در جایی که معصیت خالق است... همانا اطاعت مخصوص خدا